2025\u2019in Mart ay\u0131, T\u00fcrkiye \u00fcniversitelerinin haf\u0131zas\u0131na yaln\u0131zca birer protesto ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olarak de\u011fil, siyasetin y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftiren bir toplumsal e\u015fik olarak kaydoldu. \u00dcniversiteler, bir s\u00fcredir bast\u0131r\u0131lan ya da bast\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zannedilen toplumsal \u00f6fkenin kristalle\u015fti\u011fi merkezler haline geldi. Belki uzun s\u00fcredir dile getirilen \u201ckamp\u00fcsten soka\u011fa\u201d fikri, bu kadar somut bi\u00e7imde hi\u00e7 ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnmemi\u015fti. \u015eimdi bu fikrin g\u00f6vdesi olu\u015fuyor.<\/p>\n\n\n\n
\u00dcniversite; s\u0131n\u0131fsal farkl\u0131lar ve toplumsal e\u015fitsizlikleri deneyimleyen, devletin ideolojik ayg\u0131tlar\u0131yla do\u011frudan temas eden, g\u00fcndelik ya\u015famda bask\u0131y\u0131 do\u011frudan hisseden gen\u00e7li\u011fin mek\u00e2n\u0131. Ancak son eylemler g\u00f6sterdi ki, art\u0131k yaln\u0131zca g\u00f6zleyen de\u011fil; m\u00fcdahale eden, y\u00f6n veren, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir kuvvete evrilmi\u015f durumda. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, kamp\u00fcsle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131. Beyaz\u0131t\u2019\u0131n ta\u015f zemininden Sara\u00e7hane\u2019nin meydan\u0131na, oradan da daha geni\u015f toplumsal bir zemine uzand\u0131. Her barikatta, her g\u00f6zalt\u0131nda, her forumda bu ge\u00e7i\u015fin izleri vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bir \u015feyin k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k: Uzun s\u00fcredir Saray fa\u015fizminin dayatt\u0131\u011f\u0131 ikili siyasetin\u2014ya teslimiyet ya da kontroll\u00fc muhalefet\u2014d\u0131\u015f\u0131nda bir \u00e7izgi kendine alan a\u00e7t\u0131. Bu \u00e7izgi, kurumsal siyasetin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlayarak, d\u00fczen i\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcm beklentilerinin ne kadar k\u0131r\u0131lgan oldu\u011funu ortaya serdi. Se\u00e7imlerin ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, kayyum uygulamalar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemde gen\u00e7lik, fiili bir yurtta\u015fl\u0131k savunusunu \u00fcniversitenin \u00e7eperlerinde de\u011fil, kentin kalbinde \u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. Bu, siyasetin yaln\u0131zca formel de\u011fil; ayn\u0131 zamanda maddi bir g\u00fc\u00e7 ili\u015fkisi meselesi oldu\u011funun ilan\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Ancak mesele yaln\u0131zca demokrasi meselesi de\u011fil. Bug\u00fcn \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi olmak, yaln\u0131zca bir siyasi iklimle m\u00fccadele de\u011fil; ayn\u0131 zamanda bir ekonomik felaketle ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015fmak demek. Her \u015fey pahal\u0131, her \u015fey eri\u015filmez, her \u015fey yoksulla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131. Bir\u00e7ok \u00fcniversitelinin g\u00fcnl\u00fck politik refleksi art\u0131k yaln\u0131zca fikirle de\u011fil; kar\u0131nla, ge\u00e7imle, hayatta kalmakla belirleniyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu noktada ezilenlerin ortak m\u00fccadelesi daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geliyor. Anadilinde e\u011fitim alamayan K\u00fcrt \u00f6\u011frenciyle, bar\u0131nma hakk\u0131na ula\u015famayan g\u00f6\u00e7men gen\u00e7; \u00fcniversitede s\u00fcrekli kriminalize edilen LGBT\u0130Q+\u2019yla, dini kimli\u011fi nedeniyle d\u0131\u015flananlar aras\u0131nda tarihsel bir ba\u011f olu\u015fuyor. Bu ba\u011f, ortak bir kurtulu\u015f talebini do\u011furuyor. Kamp\u00fcste yank\u0131lanan her slogan, yaln\u0131zca \u00fcniversiteyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil; evde i\u015fsiz oturan bir baban\u0131n, sokakta tacize u\u011frayan bir kad\u0131n\u0131n, gece vakti sebepsiz GBT\u2019ye maruz kalan bir gencin hik\u00e2yesini de ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u00dcniversite bug\u00fcn, yaln\u0131zca bilgi \u00fcretilen de\u011fil; siyasal \u00f6znenin de mayaland\u0131\u011f\u0131 bir yer. Eylemlerde olu\u015fan kolektif bilin\u00e7, sadece bir \u00f6fkenin sonucu de\u011fil. Ayn\u0131 zamanda bir gelecek tasavvurunun i\u015fareti. Bu tasavvurda yerel se\u00e7imler yaln\u0131zca taktiksel hamleler de\u011fil; kentlerin kimli\u011fini yeniden tarif etme \u00e7abas\u0131 olarak okunuyor. B\u00fcy\u00fck\u015fehirlerde sokaklar yeniden siyasetin ana sahnesine d\u00f6n\u00fcyor. Ancak bu sahnede yer bulmak, yaln\u0131zca fiziksel olarak orada olmakla m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Kamp\u00fcslerde \u00fcretilen s\u00f6z\u00fcn soka\u011fa ta\u015f\u0131nmas\u0131, yaln\u0131zca bir ileti\u015fim bi\u00e7imi de\u011fil; bir stratejik y\u00f6nelim meselesi.<\/p>\n\n\n\n
Bu y\u00f6nelimde \u00fcniversite hareketinin \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yeniden belirleyici hale gelmi\u015f durumda. Bug\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011frencisi, art\u0131k yaln\u0131zca \u00f6\u011frenmeyen ya da eyleyen de\u011fil. Ayn\u0131 zamanda sars\u0131lan bir \u00fclke tahayy\u00fcl\u00fcn\u00fcn yeniden kurucu \u00f6znesi. Toplumsal adaletsizli\u011fi yaln\u0131zca g\u00f6zlemleyen de\u011fil, ona kar\u015f\u0131 pozisyon alan, kendi hayat\u0131ndaki e\u015fitsizlikleri politikle\u015ftirebilen, kendi yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan kolektif bir irade \u00e7\u0131karabilen bir \u00f6zne. Fakat bu tablo t\u00fcm\u00fcyle parlak de\u011fil. Alanlar, solun tarihsel kodlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan, k\u00fclt\u00fcrel \u00fcretimini besleyen, toplumsal tahayy\u00fcl\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lan bi\u00e7imlerden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ar\u0131nm\u0131\u015f durumda. Sloganlar sert, ama \u00e7o\u011fu zaman hedefi da\u011f\u0131n\u0131k. Gen\u00e7li\u011fin enerjisi y\u00fcksek, ama tam anlam\u0131yla \u00f6rg\u00fctl\u00fc kolektif irade eksik. Sosyal medyada kendine yer bulan nihilizm, kolektif eylemin \u00f6znesini bulan\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131yor. \u00d6zellikle \u00f6rg\u00fctl\u00fc kitleye y\u00f6nelen bask\u0131lar, hem g\u00fcvenlik hem de y\u00f6n bulma krizini derinle\u015ftiriyor. Bu noktada \u00fcniversite hareketi, yaln\u0131zca soka\u011fa \u00e7\u0131kmakla de\u011fil; oraya y\u00f6n vermekle, siyasal anlam\u0131 yeniden \u00fcretmekle de g\u00f6revli.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcniversite hareketi, iki temel i\u015flevi birle\u015ftirme imk\u00e2n\u0131na sahip: Birincisi, rejimin hegemonik krizine m\u00fcdahale eden, onu yar\u0131lmaya zorlayan bir direni\u015fin motoru olmak. \u0130kincisi, bu direni\u015fi yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir isyan olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p, toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir kuvvetine \u00e7evirmek. Bu iki i\u015flev, yaln\u0131zca ayn\u0131 anda y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir ise anlam kazan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
O y\u00fczden soruyu net sormal\u0131: \u00dcniversite yaln\u0131zca isyan\u0131n mek\u00e2n\u0131 m\u0131 olacak, yoksa gelece\u011fi kuran eylemin zeminine mi d\u00f6n\u00fc\u015fecek? Bu sorunun cevab\u0131, yaln\u0131zca \u00fcniversiteliye de\u011fil; toplumsal m\u00fccadelede y\u00f6n arayan herkese temas ediyor. Bu yaz\u0131, cevab\u0131 tek bir ki\u015fi ya da kurumdan beklemiyor. Ancak cevab\u0131n neye benzedi\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6neri sunuyor: S\u00f6z\u00fcn, \u00f6fkenin, eylemin ve umudun \u00fcniversitede mayaland\u0131\u011f\u0131, ama orada hapsolmad\u0131\u011f\u0131 bir hatta ilerlemek. Bu hat, yaln\u0131zca kamp\u00fcsle kent aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131 de\u011fil; ayn\u0131 zamanda tahayy\u00fcl ile ger\u00e7ek aras\u0131ndaki bo\u015flu\u011fu da ortadan kald\u0131rabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
2025\u2019in Mart ay\u0131, T\u00fcrkiye \u00fcniversitelerinin haf\u0131zas\u0131na yaln\u0131zca birer protesto ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olarak de\u011fil, siyasetin y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftiren bir toplumsal e\u015fik olarak kaydoldu. \u00dcniversiteler, bir s\u00fcredir bast\u0131r\u0131lan ya da bast\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zannedilen toplumsal \u00f6fkenin kristalle\u015fti\u011fi merkezler haline geldi. Belki uzun s\u00fcredir dile getirilen \u201ckamp\u00fcsten soka\u011fa\u201d fikri, bu kadar somut bi\u00e7imde hi\u00e7 ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnmemi\u015fti. \u015eimdi bu fikrin g\u00f6vdesi olu\u015fuyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2834,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,36,33],"tags":[126,171,76],"class_list":["post-2833","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-guncel","category-kampusten-haberler","tag-ogrenci-hareketi","tag-sarachane-2","tag-universite"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2833"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2835,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2833\/revisions\/2835"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2834"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}