<\/p>\n\n\n\n
\u00d6z<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130nternet memlerinin g\u00fcndelik siyasi sirk\u00fclasyon ve eylemler i\u00e7in artan merkezlili\u011fine ra\u011fmen, k\u00fcresel siyasetin d\u00fc\u015f\u00fck-k\u00fclt\u00fcrl\u00fc eserleri olarak ortaya \u00e7\u0131kan etkileri \u00e7ok az teorik ilgi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu makalede, pop-k\u00fclt\u00fcrel fenomenin k\u00fcresel siyasi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in kavramsal bir arac\u0131l\u0131k sa\u011flamak \u00fczere ele\u015ftirel bir mem teorisi geli\u015ftiriyorum. Memlerin ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar\u0131yla ilgilenmek ve di\u011fer pop-k\u00fclt\u00fcrel olgulardan farklar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak i\u00e7in, memlerin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve dola\u015f\u0131ma girdi\u011fi mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131 a\u00e7mam\u0131z gerekti\u011fini savunuyorum. Bu mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131 ‘memescape’ kavram\u0131 \u00fczerinden analiz eden ve Gilles Deleuze ve Felix Guattari’nin \u00e7izgili ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz mek\u00e2nlar kavramlar\u0131n\u0131 kullanan bu makale, memescape’in mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131n\u0131; dijital i\u00e7eri\u011fin k\u00f6ksapsal, merkezsiz dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131; bir zamanlar sabit olan i\u015faretlerin g\u00f6\u00e7ebe, e\u011flenceli ve mizahi bozulmalar\u0131n\u0131 ve \u00e7ok say\u0131da \u00f6znenin duygusal bir araya geli\u015flerini i\u00e7erecek \u015fekilde ifade etmektedir. Bu p\u00fcr\u00fczs\u00fcz mek\u00e2nsal e\u011filimlerin yerli dijital topluluklar\u0131n direni\u015f\u00e7i memlerinde ve a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n muhafazak\u00e2r memlerinde nas\u0131l farkl\u0131 siyasi potansiyeller \u00fcretti\u011fini ara\u015ft\u0131ran iki \u00f6rnek arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, memescape’in k\u00fcresel siyasetinin a\u00e7\u0131k u\u00e7lu ve belirsiz oldu\u011fu ve \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici ufuklar i\u00e7in gelece\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in dikkatli ve incelikli bir siyasi ve etik dikkat gerektirdi\u011fi sonucuna var\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n Giri\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130nternet memleri her yerde. Ni\u015f \u00e7evrimi\u00e7i alt k\u00fclt\u00fcrlerden sosyal hareketlere ve eylemlere kadar, g\u00fcnl\u00fck \u00e7evrimi\u00e7i ve \u00e7evrimd\u0131\u015f\u0131 pratikler, mem ad\u0131 verilen aptalca, e\u011flenceli ve ciddiyetsiz eserlerin g\u00f6rselleri, esteti\u011fi, davran\u0131\u015fsal mant\u0131klar\u0131 ve dola\u015f\u0131mlar\u0131 ile giderek daha fazla a\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. K\u0131saca memler, kolektif bir payla\u015f\u0131m, taklit ve remiksleme s\u00fcreciyle viral hale gelen (\u00e7o\u011funlukla mizahi) \u00e7evrimi\u00e7i g\u00f6rseller, videolar ve metinlerdir. Web 2.0 sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan olu\u015fturulan i\u00e7eri\u011fin hakim oldu\u011fu \u00e7a\u011fda\u015f k\u00fcresel medya ortam\u0131nda, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli siyasi \u00f6zneler, siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel olaylar\u0131 mizahi bir \u015fekilde yorumlamak ve bunlara arac\u0131l\u0131k etmek; karma\u015f\u0131k duygusal durumlar\u0131 ifade etmek, muhalefeti \u00f6rg\u00fctlemek, \u015fikayetleri iletmek ve ortak siyasi konular ve anlay\u0131\u015flar etraf\u0131nda gev\u015fek kamular, olu\u015fturmak i\u00e7in \u0130nternet memleriyle giderek daha fazla etkile\u015fime girmekte, bunlar\u0131 \u00fcretmekte ve sirk\u00fclasyona sokmaktad\u0131r. Jonathan Dean’in ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, \u015fu anda y\u00fckselen bir ‘siyasetin memle\u015fmesine’ tan\u0131k oluyoruz. \u0130nternet memlerinin g\u00fcndelik siyasi sirk\u00fclasyon ve eylemler i\u00e7in artan merkezlili\u011fine ra\u011fmen, k\u00fcresel siyasetin d\u00fc\u015f\u00fck-k\u00fclt\u00fcrl\u00fc eserleri olarak ortaya \u00e7\u0131kan etkileri \u00e7ok az teorik ilgi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. D\u00fcnya siyasetine ili\u015fkin g\u00f6rsel, estetik ve pop-k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra d\u00fcnya siyasetinde mizaha y\u00f6nelik son akademik ilgiler; g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte \u00f6nemsiz, g\u00fcndelik ve ciddiyetsiz k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi \u00fcretimlerin d\u00fcnya siyasetinin hayati ve potansiyel olarak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir alan\u0131n\u0131 nas\u0131l olu\u015fturdu\u011funu vurgularken, memlerin kendilerini bu di\u011fer pop-k\u00fclt\u00fcrel ve estetik olgulardan nas\u0131l farkl\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131, hangi direni\u015f ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm bi\u00e7imlerini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131klar\u0131 ve hangi geleceklere sahip olduklar\u0131 sorular\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde cevaps\u0131z kalmaktad\u0131r. Bu makalede, bu sorularla ilgilenmek i\u00e7in ele\u015ftirel ve mek\u00e2nsal bir \u0130nternet memleri teorisi \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyorum. Yukar\u0131daki literat\u00fcr\u00fc geni\u015fleterek ve \u00fczerine ekleyerek, bu yeni ortaya \u00e7\u0131kan g\u00fcndelik siyaset alan\u0131n\u0131 anlamak, yans\u0131tmak ve \u00fczerinde hareket etmek i\u00e7in memlerin dijital \u00f6zneleri, estetik nesneleri, siyasi s\u00f6ylemleri ve k\u00fcresel siyasetin kolektif etkilerini sirk\u00fclasyona soktu\u011fu, birbirine ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 ve ili\u015fkilendirdi\u011fi mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131 a\u00e7mam\u0131z gerekti\u011fini savunuyorum.<\/p>\n\n\n\n Bu mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in, \u00f6ncelikle memlerin ve daha geni\u015f ‘memetik’ politikalar\u0131n dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 daha geni\u015f mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonu ifade eden ‘memescape’ kavram\u0131n\u0131 tan\u0131t\u0131yor ve geli\u015ftiriyorum. Gilles Deleuze ve Felix Guattari’nin p\u00fcr\u00fczs\u00fcz ve \u00e7izgili mek\u00e2nlara ili\u015fkin az geli\u015fmi\u015f kavramsal ayg\u0131tlar\u0131n\u0131 ve ili\u015fkisel mek\u00e2n ontolojilerini kullanarak, memescape’in, kendine \u00f6zg\u00fc mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131 sayesinde, s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir y\u00f6neti\u015f alan\u0131 olarak uluslararas\u0131 olanla ba\u011flant\u0131l\u0131 ve bazen de ona kar\u015f\u0131 yeni siyasi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve ili\u015fki alanlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren g\u00f6reli bir a\u00e7\u0131kl\u0131k alan\u0131 olu\u015fturdu\u011funu iddia ediyorum. Memescape’i olu\u015fturan \u00fc\u00e7 mek\u00e2nsal \u00f6zellik ortaya koyuyorum. \u0130lk olarak, memescape, ana ak\u0131m\/hegemonik \u00fcretim alanlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda alternatif bilgi alanlar\u0131n\u0131n \u00fcretimini potansiyelle\u015ftiren siyasi s\u00f6ylemlerin ve etkilerin k\u00f6ksapsal ve merkezsiz sirk\u00fclasyonunu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. \u0130kincil olarak, memescape, uluslararas\u0131 alandaki i\u015faretlerin ve anlam\u0131n g\u00f6rece istikrar\u0131n\u0131n belirsiz, y\u0131k\u0131c\u0131 ve istikrars\u0131z de\u011fi\u015fikliklere ve kesintilere a\u00e7\u0131k hale geldi\u011fi ‘g\u00f6\u00e7ebe’ bir s\u00fcrekli oyun ve mizah alan\u0131 olu\u015fturur. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u00e7e\u015fitli kolektif duygulan\u0131mlar\u0131n sirk\u00fclasyonunu ve de\u011fi\u015fimini sa\u011flayan duygulan\u0131msal olarak yank\u0131lanan eserler olarak memescape, daha \u00f6nce \u00e7e\u015fitli farkl\u0131l\u0131k \u00e7izgileri boyunca da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olabilecek \u00e7ok say\u0131da siyasi \u00f6zneyi bir araya getirir ve birbirine ba\u011flar. Bu \u00fc\u00e7 mek\u00e2nsal \u00f6zellik sayesinde, memescape’in k\u00fcresel siyasette yeni bir potansiyel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm alan\u0131 sundu\u011funu g\u00f6steriyorum.<\/p>\n\n\n\n Ancak, en \u00f6nemlisi, bu mek\u00e2nsal \u00f6zelliklerin tekil ya da belirlenmi\u015f bir siyasi yol yaratmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyorum. Asl\u0131nda, memescape uluslararas\u0131 olanla etkile\u015fime girdik\u00e7e ve \u00e7at\u0131\u015ft\u0131k\u00e7a, farkl\u0131 siyasi yollar \u00fcretmektedir. Bu farkl\u0131 yollar\u0131 \u00f6rneklendirmek i\u00e7in, biri diren\u00e7li di\u011feri tepkisel iki \u00f6rne\u011fe bak\u0131yorum. \u0130lk olarak, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki yerli halklar\u0131n memescape ile yaln\u0131zca s\u00f6m\u00fcrgeci mitleri ve siyasi varl\u0131klar\u0131n\u0131 silen; s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u0131rksalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f tahayy\u00fclleri yap\u0131s\u00f6k\u00fcme u\u011fratmak, istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rmak ve alay etmek i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 yerli topluluklar ve \u0131rksal adalet i\u00e7in di\u011fer siyasi hareketler aras\u0131nda duygusal ba\u011flant\u0131 hatlar\u0131 \u00e7izmek i\u00e7in nas\u0131l bir alan olarak etkile\u015fime girdiklerine bak\u0131yorum. Memescape, burada, belirli bir \u0131rksalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f enternasyonale kar\u015f\u0131 yerli direni\u015f alanlar\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesini sa\u011flar. \u0130kincil olarak, bu direni\u015f alan\u0131n\u0131n aksine, son y\u0131llarda d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli beyaz-\u00fcst\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc sald\u0131rganlar\u0131n manifestolar\u0131nda memlerin ve memetik mant\u0131klar\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 rolde \u00f6rneklendi\u011fi gibi memescape arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sirk\u00fclasyona u\u011frayan ve yank\u0131lanan bir a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fiddetli ve muhafazak\u00e2r siyasetinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 analiz ediyorum. Burada, yerli direni\u015f siyasetinden radikal bir bi\u00e7imde farkl\u0131 olarak, memescape, tepkisel bir h\u0131n\u00e7 siyasetinin k\u00fcresel rezonans\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131r \u00f6tesi eklemlenmesini sa\u011flar: uluslararas\u0131 sayg\u0131n alanlarda aksi takdirde ho\u015f kar\u015f\u0131lanmayan \u015feylerin eklemlenmeye a\u00e7\u0131k hale geldi\u011fi alternatif bir alan. Bu iki \u00f6rnekten yola \u00e7\u0131karak, memescape’in k\u00fcresel siyasetin yeni potansiyellere a\u00e7\u0131k hale geldi\u011fi, belirlenmemi\u015f ve \u00f6nemi giderek artan bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm alan\u0131 oldu\u011fu sonucuna var\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n \u2018Memescape\u2019 Nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Memescape, benim tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m \u015fekliyle, de\u011fi\u015fken taklit ve kolektif \u00fcretim s\u00fcreci yoluyla \u00e7evrimi\u00e7i ve \u00e7evrimd\u0131\u015f\u0131 medyada dola\u015fan ve mem ad\u0131 verilen metinsel, g\u00f6rsel ve i\u015fitsel eserlerin pop-k\u00fclt\u00fcrel \u00fcretim, dola\u015f\u0131m ve t\u00fcketiminin ili\u015fkisel alan\u0131d\u0131r. Memler \u00f6ncelikle, ancak zorunlu olarak de\u011fil, mizahi eserlerdir ve genellikle g\u00fcndelik sosyal ve siyasi ko\u015fullar ve durumlarla alay edilebilen, ele\u015ftirilebilen ve\/veya alt\u00fcst edilebilen ortak bir ciddiyetsizlik ve oyunsuluk duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erirler. Olduk\u00e7a de\u011fi\u015fken ve viral \u00fcr\u00fcnler olarak, tekil platformlarda yer almazlar, bunun yerine remiksleme, \u00f6rnekleme, kolajlama ve s\u00fcrekli \u00e7e\u015fitlilik i\u00e7inde yeniden yay\u0131nlama gibi pratikler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7e\u015fitli dijital ve dijital olmayan alanlarda dola\u015f\u0131rlar. Bununla birlikte, memescape olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m \u015fey, bu t\u00fcr mem eserlerinin basit sirk\u00fclasyonuna indirgenemez. Asl\u0131nda, bu mikro-k\u00fclt\u00fcrel memetik \u00fcr\u00fcnler sirk\u00fclasyona girdik\u00e7e, siyasetin ve siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00e7e\u015fitli dijital \u00f6zneler taraf\u0131ndan nas\u0131l olu\u015fturuldu\u011funu, ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00fczerinde nas\u0131l hareket edildi\u011fini giderek daha fazla etkileyen daha geni\u015f bir s\u00f6ylemler, etkiler ve \u00f6zneler aras\u0131 davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri sosyal ekolojisini \u00f6r\u00fcyor ve \u00fcretken hale geliyorlar. Olga Goriunova’n\u0131n da belirtti\u011fi gibi, “Bir mem yaln\u0131zca i\u00e7erik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir davran\u0131\u015f ya da daha ziyade insan-teknik performans sistemidir. Bir mem, dinamik bir \u015fekilde birbirine kenetlenerek ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan a\u011flar\u0131 olu\u015fturan \u00e7oklu alanlardan, arac\u0131lardan ve ekolojilerden ortaya \u00e7\u0131kar.” Memetik etkile\u015fimler tarih boyunca var olmu\u015f olsa da, memescape’in \u00f6zel konfig\u00fcrasyonu esas olarak yatay dijital sosyalli\u011fin Web 2.0 modelinin teknolojik altyap\u0131s\u0131n\u0131n artan hakimiyeti ile yirmi birinci y\u00fczy\u0131lda \u00f6ne \u00e7\u0131kan ironik ve g\u00f6ndermeli pop-k\u00fclt\u00fcrel \u00fcretimin yayg\u0131n post-modern duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131ndaki belirli bir sirk\u00fclasyonun \u00fcr\u00fcn\u00fc olmu\u015ftur. Bu i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015flik sayesinde, bilgi \u00f6zneleri ile pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr nesneleri aras\u0131ndaki siyasi ili\u015fkileri yeniden yap\u0131land\u0131ran memescape’in siyasi alan\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyabiliyorum. Bu ili\u015fkiler daha sonra e\u011flenceli dijital etkile\u015fim etraf\u0131nda d\u00f6nen yeni duygusal, s\u00f6ylemsel ve \u00f6zneler aras\u0131 ili\u015fkisellik bi\u00e7imlerini potansiyel hale getirir. E\u011fer Goriunova’n\u0131n iddia etti\u011fi gibi, “Memler \u00f6znel, kolektif ve politik olu\u015flar\u0131 cezbeden ve \u015fekillendiren estetik bir ak\u0131m” ise, memescape bu t\u00fcr politik olu\u015flar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan, y\u00f6nlendiren ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren ili\u015fkisel bir aland\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Dolay\u0131s\u0131yla memlerin siyasetini ve genel olarak memescape’i uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde analiz edilen di\u011fer g\u00f6rsel ve pop-k\u00fclt\u00fcrel fenomenlerden ay\u0131ran \u015fey, yaln\u0131zca memlerin ‘i\u00e7eri\u011fi’ veya onlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00fcretilen mesaj de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bu i\u00e7eri\u011fin siyasi \u00f6zneler, nesneler, s\u00f6ylemler ve duygulan\u0131mlar aras\u0131nda ili\u015fkisellikler \u00fcretti\u011fi, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 mek\u00e2nsal mant\u0131kt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, memescape’in k\u00fcresel siyasetini, olanaklar\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 tam olarak kavramsalla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in, onun, ulus-devletler, \u0131rksalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f s\u0131n\u0131rlar, uluslararas\u0131 hukuk ve k\u00fcresel sermaye birikimi etraf\u0131nda yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f belirli bir siyasi mek\u00e2nsalla\u015ft\u0131rma olarak enternasyonal olan\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine g\u00f6m\u00fcl\u00fc ve\/veya onunla \u00e7at\u0131\u015fan mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak gerekir. Memescape’in mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak ve enternasyonal olanla nas\u0131l ili\u015fki kurdu\u011funu, onu nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve onunla nas\u0131l \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ele\u015ftirel bir \u015fekilde analiz etmek i\u00e7in Deleuze ve Guattari’nin p\u00fcr\u00fczs\u00fcz ve \u00e7izgili mek\u00e2nlara ili\u015fkin mek\u00e2nsal ontolojisi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kavramsal ayg\u0131t sunmaktad\u0131r. Deleuze ve Guattari’nin kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131; istikrar, zamans\u0131zl\u0131k ve hareketsizli\u011fe \u00f6ncelik veren bask\u0131n mek\u00e2nsall\u0131k kavramlar\u0131na kar\u015f\u0131, ‘potansiyel’ kavram\u0131n\u0131 merkeze alan ili\u015fkisel ve farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f bir ‘mek\u00e2n ontolojisini’ savunur. Burada, mek\u00e2nlar\u0131n, \u00e7e\u015fitli siyasi ve sosyal potansiyelleri m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ya da devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakan \u00e7e\u015fitli ba\u011flant\u0131lar\u0131 ve ortak \u00fcretimleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla farkl\u0131 unsurlar\u0131n bir araya geldi\u011fi, etkile\u015fime girdi\u011fi, \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli ‘kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerin \u00fcr\u00fcn\u00fc’ oldu\u011funu g\u00f6stermektedirler. \u00d6rne\u011fin memescape, \u00e7e\u015fitli dijital \u00f6zneleri, mem ad\u0131 verilen estetik nesneleri, siyasi s\u00f6ylemleri ve kolektif duygulan\u0131mlar\u0131 bir araya getirerek mek\u00e2nsal bir ili\u015fki \u00fcretir ve bu unsurlar\u0131n bu ili\u015fkisel alan i\u00e7inde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkileri i\u00e7inde hareket edebilecekleri, etkile\u015fime girebilecekleri ve de\u011fi\u015fime u\u011frayabilecekleri bir alan yarat\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da iddia etti\u011fim gibi, memescape’te m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nan bu mek\u00e2nsal ili\u015fkiler, belirli siyasi s\u00f6ylemlerin ve duygulan\u0131mlar\u0131n eklemlenmesini, sirk\u00fclasyona u\u011framas\u0131n\u0131 ve \u00fcretimini potansiyel hale getirmektedir. \u00d6rne\u011fin Robert Topinka’n\u0131n ‘Politically Incorrect Participatory Media’s\u0131nda r\/ImGoingToHellForThis subreddit’i, Suriyeli \u00e7ocuk Alan Kurdi’nin \u00f6l\u00fc bedenini hicveden memleri, \u0131rk\u00e7\u0131-milliyet\u00e7i s\u00f6ylemleri, mizahi duygulan\u0131mlar\u0131 ve transgresif dijital \u00f6zneleri bir araya getirerek m\u00fclteci krizine dair belirli bir anlay\u0131\u015f\u0131n sirk\u00fclasyona girmesini ve eklemlenmesini potansiyelle\u015ftiren bir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fki alan\u0131 haline geliyor.<\/p>\n\n\n\n Ancak t\u00fcm mek\u00e2nlar ayn\u0131 de\u011fildir. Asl\u0131nda, Deleuze ve Guattari’ye g\u00f6re, mek\u00e2nsal ili\u015fkiler farkl\u0131 potansiyel \u00e7izgileri boyunca da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mek\u00e2nsal ili\u015fkiler; siyasi, toplumsal, maddi ve k\u00fclt\u00fcrel olarak d\u00fczenlenmi\u015f konturlar\u0131 boyunca izin verilen potansiyel ba\u011flant\u0131lar, hareketler ve etkile\u015fimlere g\u00f6re birbirinden ayr\u0131l\u0131r. Mek\u00e2nlar; siyaseti alttan al\u0131rlar… olu\u015flar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak (ya da devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakacak) a\u00e7\u0131kl\u0131klar yarat\u0131rlar, bu da farkl\u0131 mek\u00e2nlar\u0131n i\u00e7indeki unsurlar\u0131n farkl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerini ve hareketlerini potansiyelize etti\u011fi anlam\u0131na gelir. Mem ortam\u0131nda siyasi olarak ifade edilebilecekler, diplomatik bir toplant\u0131da veya akademik bir konferansta ifade edilebileceklerden kesinlikle farkl\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu alanlarda hangi \u00f6znel etkile\u015fim bi\u00e7imlerine, duygusal ba\u011flant\u0131lara ve siyasi s\u00f6ylemlere izin verilip verilmedi\u011fine dair farkl\u0131 mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonlara sahiptirler. \u00d6rne\u011fin memler, kurumsal bilgi \u00fcretim alanlar\u0131na k\u0131yasla daha kaba ve ciddiyetsiz ifadelere izin vermekte ve b\u00f6ylece daha do\u011frudan ve radikal siyasi ifadelerin dile getirilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ayr\u0131ca, farkl\u0131 siyasi potansiyellere sahip bu t\u00fcr alanlar birbirlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak var olamadan, birbirlerini kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak olu\u015fturabilecekleri ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilecekleri s\u00fcrekli bir etkile\u015fim ve ba\u011flant\u0131 ili\u015fkisi i\u00e7inde kal\u0131rlar. Memescape’te s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen ve potansiyelize edilen ili\u015fkiler, kurumsal siyasi alan ve benzerlerinde m\u00fcmk\u00fcn olan \u00f6znel anlay\u0131\u015flar\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir ve ayn\u0131 zamanda bunun tersi de ge\u00e7erlidir. Mek\u00e2nlar sabit, ba\u011f\u0131ms\u0131z ya da istikrarl\u0131 de\u011fildir; i\u00e7erdikleri nesneler, \u00f6zneler, s\u00f6ylemler ve duygulan\u0131mlar i\u00e7sel de\u011fi\u015fim ili\u015fkileri ve di\u011fer mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonlarla d\u0131\u015fsal kar\u015f\u0131la\u015fmalar yoluyla yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131k\u00e7a ve yeniden in\u015fa edildik\u00e7e s\u00fcrekli, dinamik ve s\u00fcre\u00e7sel bir olu\u015f halindedirler. Bu durumda memescape’in, s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir y\u00f6neti\u015fim alan\u0131 olarak uluslararas\u0131 mek\u00e2nsal d\u00fczenlemeyle s\u00fcrekli bir ili\u015fki i\u00e7inde oldu\u011funu ortaya koyuyorum. Burada, bir mek\u00e2n olarak memescape’in, potansiyel olarak ortaya koydu\u011fu siyasi ili\u015fkilerin yan\u0131 s\u0131ra d\u00fcnyan\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesiyle nas\u0131l etkile\u015fime girdi\u011fi ve potansiyel olarak nas\u0131l \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan enternasyonelden nas\u0131l farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131na dikkat etmemiz gerekir.<\/p>\n\n\n\n Deleuze ve Guattari, diferansiyel mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonlar\u0131n i\u00e7ine g\u00f6m\u00fcl\u00fc farkl\u0131 potansiyelleri kavramsalla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in, mek\u00e2nsal mant\u0131klar\u0131nda memescape ve enternasyonel aras\u0131nda ayr\u0131m yapman\u0131n bir yolunu sa\u011flayan p\u00fcr\u00fczs\u00fcz ve \u00e7izgili mek\u00e2nlar\u0131n ideal kar\u015f\u0131t kavramlar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. \u00c7izgili mek\u00e2nlar; yap\u0131lar\u0131 i\u00e7inde konumland\u0131r\u0131lan unsurlar\u0131n hareketlerini, potansiyellerini ve kimliklerini y\u00f6neten ve s\u0131n\u0131rlayan merkezi bir kapsay\u0131c\u0131 mant\u0131k etraf\u0131nda hiyerar\u015fik, b\u00f6l\u00fcmlere ayr\u0131lm\u0131\u015f bir \u00f6rg\u00fctlenme ili\u015fkisi ile i\u015faretlenen mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonlard\u0131r. Anna Hickey-Moody ve Peta Malins’in ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, ‘\u00e7izgili mek\u00e2nlar, bedenler aras\u0131nda belirli, s\u0131n\u0131rl\u0131 hareketler ve ili\u015fkiler \u00fcreten mek\u00e2nlard\u0131r’. Bir dizi maddi, s\u00f6ylemsel ve duygusal pratik ve s\u00fcre\u00e7 etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenen siyasi bir farkl\u0131la\u015ft\u0131rma ve b\u00f6l\u00fcmleme rejimi olarak enternasyonel, \u00e7izgili bir alan olarak kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131labilir. Enternasyonel, \u00f6znelerin, nesnelerin ve maddi \u00fcr\u00fcnlerin mek\u00e2nda nereye ait olduklar\u0131n\u0131 ve hangi s\u00f6ylemler ve duygulan\u0131mlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ve nas\u0131l ili\u015fki kurabileceklerini tan\u0131mlayan ve s\u0131n\u0131rlayan hegemonik bir sabitleme ve farkl\u0131la\u015ft\u0131rma rejimidir.<\/p>\n\n\n\n Ele\u015ftirel s\u0131n\u0131r teorisyenlerinin iddia etti\u011fi gibi, ‘uluslararas\u0131 olan\u0131’ d\u00fczenleyen say\u0131s\u0131z farkl\u0131la\u015fma yap\u0131s\u0131 ve s\u0131n\u0131rlama pratikleri, devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n s\u00f6zde ‘kumdaki \u00e7izgisine’ indirgenemez. S\u0131n\u0131rlar yaln\u0131zca devlet egemenli\u011fini i\u00e7ermez. Aksine, ‘s\u0131n\u0131rlar her yerdedir’ ve g\u00fcndelik performatif farkl\u0131la\u015fma s\u00fcre\u00e7leri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrekli olarak \u00e7izgili ili\u015fkiler \u00fcretir ve yeniden in\u015fa eder. Nick Vaughan-Williams’\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, uluslararas\u0131 mant\u0131\u011f\u0131, ‘b\u00f6lgesel devletin d\u0131\u015f s\u0131n\u0131r\u0131nda yer alan sabit b\u00f6lgesel s\u0131n\u0131rlar’ mant\u0131\u011f\u0131 olarak nitelendirilemez, ancak ‘genelle\u015ftirilmi\u015f bir biyo-politik d\u00fczen’ olarak bedenler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla a\u015f\u0131lan\u0131r ve topluma ve g\u00fcndelik hayata yay\u0131l\u0131r. Bu s\u00fcrekli ve yayg\u0131n s\u0131n\u0131rlama ve \u00e7izme s\u00fcreci, havaalanlar\u0131ndan g\u00f6rsel haber foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na, pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcre kadar \u00e7e\u015fitli alanlarda kendini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n Deleuze ve Guattari, enternasyonal ve ilgili s\u0131n\u0131r s\u00fcre\u00e7leri gibi \u00e7izgili mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonlara kar\u015f\u0131 konumlanarak, \u00e7e\u015fitli siyasi, k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal unsurlar aras\u0131nda hiyerar\u015fik, belirlenmemi\u015f ve \u00e7oklu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilere y\u00f6nelen ve bunlar\u0131 yap\u0131land\u0131ran yumu\u015fak mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonlar\u0131 konumland\u0131r\u0131r. Bu t\u00fcr mek\u00e2nlar, konturlar\u0131 boyunca yeni ve beklenmedik hareketleri, yarat\u0131c\u0131 ili\u015fkileri ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc ba\u011flant\u0131lar\u0131 potansiyelize eder. Mek\u00e2nsal ili\u015fkinin birbiriyle ili\u015fkili \u00fc\u00e7 mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n, p\u00fcr\u00fczs\u00fcz mek\u00e2nlar\u0131n yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyorum: k\u00f6ksapsall\u0131k, g\u00f6\u00e7ebelik ve \u00e7okluk. Deleuze ve Guattari’nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda k\u00f6ksapsal konfig\u00fcrasyon, yap\u0131land\u0131r\u0131c\u0131 bir merkezin hiyerar\u015fik merce\u011fiyle organize edilmeyen, ancak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ve diferansiyel belirlenim i\u00e7inde merkezsiz, yatay ve s\u00fcre\u00e7sel ili\u015fkiler yoluyla ortaya \u00e7\u0131kan unsurlar aras\u0131ndaki ili\u015fkileri tan\u0131mlar. Yani, k\u00f6ksapsal bir yap\u0131land\u0131rma merkezsizdir ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak kurucudur. \u00d6te yandan g\u00f6\u00e7ebe bir konfig\u00fcrasyon, sabitlikten ka\u00e7an unsurlar\u0131n s\u00fcrekli ve de\u011fi\u015fken hareketlili\u011fini ifade eder. G\u00f6\u00e7ebe bir ili\u015fki, ister \u00f6zneler, nesneler, i\u015faretler ya da duygulan\u0131mlar aras\u0131nda olsun, her zaman hareket halindedir: ‘s\u00fcrekli de\u011fi\u015fim halindedir’. Son olarak, \u00e7oklu ili\u015fki; p\u00fcr\u00fczs\u00fcz bir mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonun yerini, kapsay\u0131c\u0131 ve tekil bir tan\u0131mlama bi\u00e7imine indirgenemeyen, ancak farkl\u0131l\u0131klar i\u00e7inde ve farkl\u0131l\u0131klar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla birbirleriyle ili\u015fki kuran heterojen bir unsurlar toplulu\u011fu aras\u0131ndaki ili\u015fkilere b\u0131rakmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n Benim iddiam, memescape’in mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve farkl\u0131 siyasi olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in bu p\u00fcr\u00fczs\u00fcz mek\u00e2n kavram\u0131ndan yararlanabilece\u011fimizdir. Memescape tamamen p\u00fcr\u00fczs\u00fcz bir mek\u00e2n olmasa da, mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli p\u00fcr\u00fczs\u00fcz e\u011filimlere yol a\u00e7an konfig\u00fcrasyonlar i\u00e7ermektedir. Bu makalede, memescape’e bu t\u00fcr p\u00fcr\u00fczs\u00fcz e\u011filimler sa\u011flayan ve \u00fc\u00e7 eksen \u00fczerinden tan\u0131mlanan birbiriyle ili\u015fkili \u00fc\u00e7 mek\u00e2nsal \u00f6zellik tan\u0131ml\u0131yorum: a) i\u00e7eriklerin k\u00f6ksapsal sirk\u00fclasyonu, yani siyasi i\u00e7eri\u011fi sirk\u00fclasyona sokma hakk\u0131n\u0131 kimin ald\u0131\u011f\u0131; b)i\u015faretlerin g\u00f6\u00e7ebe p\u00fcr\u00fczs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, yani mizahi, ciddiyetsiz \u00fcretimin i\u015faretlerin e\u011flenceli hareketi yoluyla siyasi ger\u00e7ekli\u011fi nas\u0131l yeniden \u015fekillendirdi\u011fi; ve c) bu mizahi sirk\u00fclasyonun daha \u00f6nce birbiriyle ba\u011flant\u0131s\u0131 olmayan \u00e7oklu siyasi \u00f6zneleri nas\u0131l duygusal olarak bir araya getirdi\u011fi. Bu \u00fc\u00e7 \u00f6zelli\u011fin bir araya gelmesiyle memescape, k\u00fcresel siyasetin nas\u0131l y\u00f6nlendirilebilece\u011fine dair yeni potansiyeller sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bir memescape teorisi geli\u015ftirmeden \u00f6nce, memescape’in m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu maddi ko\u015fullar\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak ve gizemli hale getirmemek \u00f6nemlidir. Memescape, m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli ili\u015fkiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla belirli yumu\u015fak e\u011filimleri potansiyel hale getirirken, teknolojik temelleri yine de sosyal medya platformlar\u0131yla etkile\u015fime giren dijital \u00f6znelerden yarat\u0131c\u0131 emek ve bilgisel g\u00f6zetim verilerinin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik ‘ileti\u015fimsel kapitalist’ bir model taraf\u0131ndan desteklenmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bu makalede, sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n teknolojik olanaklar\u0131 sayesinde tek ba\u015flar\u0131na belirleyici bir \u015fekilde sorunsuz ili\u015fkileri m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcren siber-\u00fctopyac\u0131 bir \u0130nternet romantizmi modeli ortaya koymuyorum. Asl\u0131nda, algoritmik, \u00e7\u0131karc\u0131 ve altyap\u0131sal ko\u015fullar\u0131yla sosyal medya platformlar\u0131, sermaye birikimi ve devlet g\u00f6zetimi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7izgili alanlard\u0131r. Memescape’in p\u00fcr\u00fczs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, bu yap\u0131lar taraf\u0131ndan belirlenenlerin \u00f6tesinde siyasi potansiyeller kazand\u0131ran bu \u00e7izgili platformlarla belirli bir sosyal ve kolektif etkile\u015fim tarz\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u0130nternetten, sosyal medya platformlar\u0131ndan ve bunlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 teknolojik altyap\u0131 ve olanaklardan daha fazlas\u0131d\u0131r. Memescape, kolektif olarak \u00fcretilmi\u015f ve ili\u015fkisel olarak etkinle\u015ftirilmi\u015f bir alan olarak bunlar\u0131n \u00fczerinde var olur.<\/p>\n\n\n\n Bu nedenle, \u00e7izgili ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz uzay kavramlar\u0131n\u0131n; m\u00fckemmel bir ikiliye at\u0131fta bulunan ideal kavramlar\u0131 ifade etmedi\u011fine dikkat edilmelidir. Deleuze ve Guattari, mutlak s\u0131n\u0131rland\u0131rma ya da a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa sahip m\u00fckemmel \u00e7izgili ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz alanlar\u0131n fiili varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsaymaz ya da arzulamaz. Memescape, potansiyel olarak sundu\u011fu g\u00f6rece p\u00fcr\u00fczs\u00fcz e\u011filimlere ra\u011fmen ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u00e7e\u015fitli g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri, adaletsizli\u011fin tarihsel izleri ve maddi eri\u015fim ko\u015fullar\u0131 taraf\u0131ndan s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Benzer \u015fekilde, uluslararas\u0131 farkl\u0131la\u015fma rejimi de memescape’in neredeyse her zaman \u00e7izgili alan\u0131n\u0131 istikrars\u0131zla\u015ft\u0131ran ve \u00e7\u00f6zen \u00e7atlaklar ve ili\u015fkilerle doludur. O halde Deleuze ve Guattari, bu kar\u015f\u0131t kavramlar\u0131 kat\u0131 bir ikili yerine, verili herhangi bir ili\u015fkisel ve diferansiyel olu\u015fumun mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131na g\u00f6m\u00fcl\u00fc potansiyellerin ve e\u011filimlerin izini s\u00fcrmek i\u00e7in bir ayg\u0131t olarak sunar. Kavramsal bir ayg\u0131t olarak, memescape gibi bir mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyon; i\u00e7inde hangi ili\u015fki, hareket ve eklemlenme bi\u00e7imlerinin m\u00fcmk\u00fcn hale geldi\u011fini sormam\u0131za ve \u00e7izgili ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz e\u011filimlerin farkl\u0131 konfig\u00fcrasyonlar i\u00e7inde birbirleriyle nas\u0131l birle\u015fti\u011fini, doland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlememize olanak tan\u0131r. Daha da \u00f6nemlisi, \u00e7izgili ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz alanlar, s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir i\u00e7erisi ve romantize edilmi\u015f bir d\u0131\u015far\u0131s\u0131 olan, bir i\u00e7erisi\/d\u0131\u015far\u0131s\u0131 ili\u015fkisini g\u00f6stermez ve yeniden \u00fcretmez; bunun yerine, kavramsal ayg\u0131t, \u00e7izgili ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz mek\u00e2nsal mant\u0131klar\u0131n nas\u0131l birbirine doland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve birlikte etkile\u015fime girdi\u011fini sorgulamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Deleuze ve Guattari’nin belirtti\u011fi gibi, “\u00e7izme ve yumu\u015fatma i\u015flemlerinde bizi ilgilendiren \u015fey, tam olarak ge\u00e7i\u015fler ya da kombinasyonlard\u0131r: uzam i\u00e7inde i\u015fleyen g\u00fc\u00e7lerin onu nas\u0131l s\u00fcrekli olarak \u00e7izdi\u011fi ve \u00e7izme s\u0131ras\u0131nda nas\u0131l ba\u015fka g\u00fc\u00e7ler geli\u015ftirdi\u011fi ve yeni p\u00fcr\u00fczs\u00fcz uzamlar ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Dahas\u0131, \u00e7izgili ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz mek\u00e2nlar, memescape gibi bir mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonun, g\u00f6receli p\u00fcr\u00fczs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc sayesinde siyasi \u00f6zg\u00fcrle\u015fme i\u00e7in enternasyonalden ‘daha iyi’ oldu\u011funu kesin olarak iddia edebilece\u011fimiz normatif bir mek\u00e2n anlay\u0131\u015f\u0131na at\u0131fta bulunmaz. A\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6sterece\u011fim gibi, memescape hem direni\u015f\u00e7i hem de tepkisel siyasi potansiyeller do\u011furmu\u015ftur. Deleuze ve Guattari’nin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi, “P\u00fcr\u00fczs\u00fcz alanlar kendi i\u00e7lerinde \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici de\u011fildir. Ancak m\u00fccadele onlar\u0131n i\u00e7inde de\u011fi\u015fir ya da yer de\u011fi\u015ftirir ve hayat kendi pay\u0131n\u0131 yeniden olu\u015fturur; yeni engellerle y\u00fczle\u015fir, yeni ad\u0131mlar icat eder, has\u0131mlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. Asla p\u00fcr\u00fczs\u00fcz bir alan\u0131n bizi kurtarmaya yetece\u011fine inanmay\u0131n.”<\/p>\n\n\n\n A\u015fa\u011f\u0131da, benzer \u015fekilde, memescape’in p\u00fcr\u00fczs\u00fcz mek\u00e2nsal e\u011filimlerini, etkile\u015fimlerine g\u00f6m\u00fcl\u00fc potansiyeller ve s\u0131n\u0131rlar \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in \u00e7izgili enternasyonel ile ili\u015fkili olarak teorile\u015ftiriyor ve okuyorum. Memescape siyasi s\u00f6ylem ve ili\u015fkilerin durumunu nas\u0131l de\u011fi\u015ftirir ve kayd\u0131r\u0131r? \u00d6zneler, nesneler, s\u00f6ylemler ve duygulan\u0131mlar, \u00e7izgili enternasyonalin hatlar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmenin yeni yollar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan memescape boyunca ve memescape ile ili\u015fkili olarak hangi \u015fekillerde hareket eder: \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici mi muhafazak\u00e2r m\u0131? Memescape’in \u00fc\u00e7 mek\u00e2nsal \u00f6zelli\u011fini- k\u00f6ksapsal dola\u015f\u0131m, g\u00f6\u00e7ebe oyun ve duygulan\u0131msal \u00e7okluk – analiz ettikten sonra, bu \u00f6zelliklerin yerli memescape’in direnen siyasetinde ve s\u00f6m\u00fcrgeci s\u0131n\u0131r tarihlerinin mizahi yap\u0131s\u00f6k\u00fcm\u00fcnde ve ortaya \u00e7\u0131kan a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tepkisel siyasetinde ve memetik etkile\u015fimler yoluyla \u0131rksal huzursuzlu\u011fu yeniden olu\u015fturmas\u0131nda nas\u0131l farkl\u0131 siyasi olas\u0131l\u0131klar \u00fcretti\u011fini g\u00f6steriyorum.<\/p>\n\n\n\n K\u00f6ksapsal Olarak Memescape: Sirk\u00fclasyon ve Merkezsizle\u015fim<\/strong><\/p>\n\n\n\n Memescape, estetik eserlerin hiyerar\u015fik olmayan, yatay ve merkezsiz ve bir \u015fekilde yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00f6ksapsal ili\u015fkiler yoluyla s\u00f6ylemleri ve duygulan\u0131mlar\u0131 da\u011f\u0131t\u0131r ve dola\u015ft\u0131r\u0131r. Deleuze ve Guattari’nin kavramsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi, ‘hiyerar\u015fik ileti\u015fim bi\u00e7imlerine ve \u00f6nceden belirlenmi\u015f yollara sahip merkezi sistemlerin aksine, k\u00f6ksap, yaln\u0131zca durumlar\u0131n dola\u015f\u0131m\u0131yla tan\u0131mlanan,hiyerar\u015fik olmayan,anlamland\u0131r\u0131c\u0131 olmayan genel ve d\u00fczenleyici bir haf\u0131zas\u0131 ya da merkezi bir otomat\u0131 olmayan, merkezsiz, bir sistemdir.Mem-eserler ve ilgili i\u00e7erikler, aktif i\u00e7erik \u00fcreticilerinin (bir \u015firket, devlet, bir kurum ya da ‘profesyonel bir sanat\u00e7\u0131’) hegemonik mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131ndan reaktif bedenler olarak kitlelere yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya bir \u015fekilde yay\u0131lmaz. Memler, daha ziyade, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ortak \u00fcretimin eserleridir: ‘bir\u00e7ok ki\u015fileraras\u0131 temas yoluyla kademeli olarak’ yay\u0131l\u0131rlar.’Memlerin yap\u0131m\u0131 ucuz ve kolayd\u0131r, bu da ‘sanatsal ifade ve sivil kat\u0131l\u0131m\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engellerin nispeten d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu’ anlam\u0131na gelir. Memler resmi estetik standartlara ya da incelemeye tabi de\u011fildir. ‘Imgflip Meme Generator’ veya ‘Microsoft Paint’ gibi kamuya a\u00e7\u0131k ucuz yaz\u0131l\u0131mlar ile neredeyse herkes profesyonel kalite beklentisi olmadan bu k\u00fclt\u00fcrel \u00fcr\u00fcnleri g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebilir, yapabilir ve yayabilir,dolay\u0131s\u0131yla memescape i\u00e7inde, daha \u00f6nce g\u00f6rsel, estetik ve pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda analiz edilen ve estetik bilgi \u00fcreticileri ile izleyicileri aras\u0131ndaki ili\u015fkinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde hiyerar\u015fik bir ikilik i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 geleneksel medya yap\u0131lar\u0131n\u0131n segmenter do\u011fas\u0131, yerini estetik \u00fcretimin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131, kolektif ve merkezsiz oldu\u011fu daha k\u00f6ksapsal bir ili\u015fkiye b\u0131rakmaktad\u0131r. Bu ili\u015fkisel alan, \u00e7e\u015fitli siyasi \u00f6znelerin geleneksel medya yap\u0131lar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda; s\u00f6ylem etkilerini sirk\u00fclasyona sokabilece\u011fi bir potansiyel alan\u0131 yarat\u0131r. Bu k\u00f6ksapsall\u0131\u011f\u0131n, alternatif bir ‘anla\u015f\u0131l\u0131r olan\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131’ i\u00e7in alan yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f uluslararas\u0131n\u0131n egemen sirk\u00fclasyonuna, onun \u00e7izgili yap\u0131s\u0131n\u0131 y\u0131kmak, bozmak veya s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kald\u0131rmak i\u00e7in uygulanabilecek yumu\u015fak m\u00fcdahaleleri m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6rne\u011fin Dean Cooper-Cunningham’\u0131n Rusya’daki Gay Clown Putin mem’ine ili\u015fkin g\u00f6rsel analizi, memescape’in bu k\u00f6ksapsal yap\u0131s\u0131n\u0131n, cisheteronormatif uluslu\u011fun eklemlenmesine ve g\u00fcvenlile\u015ftirilmesine dayanan Rusya’n\u0131n ‘uluslararas\u0131 g\u00fcvenlik politikas\u0131na meydan okuyabilecek ele\u015ftirel siyasi m\u00fcdahaleler’ i\u00e7in nas\u0131l d\u00fczen bozucu kuir bir alan yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Memescape, burada, queer \u00f6znelerin Gay Palya\u00e7o Putin meminin kolektif \u00fcretimi yoluyla Rus d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n bask\u0131n sirk\u00fclasyonuna m\u00fcdahale etmesine olanak tan\u0131r. Dahas\u0131, de\u011fi\u015fime, \u00f6rneklemeye, alt\u00fcst etmeye ve yeniden hayal etmeye a\u00e7\u0131k, kolektif olarak dola\u015f\u0131mda olan eserler olarak memler, tekil bir ideolojik duruma sabitlenmeyi reddederek s\u00fcrekli bir \u00e7e\u015fitlilik i\u00e7indedir.<\/p>\n\n\n\n Memlerin \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir yay\u0131lma ve dola\u015f\u0131m yolu yoktur. Beklenmedik \u015fekiller al\u0131r,beklenmedik gruplara s\u0131z\u0131p buralardan ge\u00e7erek k\u00fclt\u00fcrel \u00fcr\u00fcnler aras\u0131nda belirlenmemi\u015f ili\u015fkiler yarat\u0131rlar ve her zaman farkl\u0131 yollara do\u011fru evrilmeye ve \u015fekillendirilmeye a\u00e7\u0131kt\u0131rlar.Herkes bir memin sirk\u00fclasyonuna m\u00fcdahale edebilir ve onu k\u00f6kten farkl\u0131 bir eklemlenme alan\u0131na g\u00f6t\u00fcrebilir. Dolay\u0131s\u0131yla, bir memin ne m\u00fclkiyeti ne de arkas\u0131ndaki anlam yap\u0131s\u0131 sabittir. S\u00fcrekli de\u011fi\u015fim halindeki nesneler olarak memler a\u00e7\u0131kt\u0131r, de\u011fi\u015fime davetiye \u00e7\u0131kar\u0131r ve bu kolektif \u00fcretime alan a\u00e7ar. Kolektiflikleri ve de\u011fi\u015fkenlikleri nedeniyle memler genelde nispeten ‘yazars\u0131z’ olarak kabul edilir.”Mem k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde, bir nesnenin yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve hatta yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar, onu remiksleyen ve aktaran kullan\u0131c\u0131 kitleleri taraf\u0131ndan genellikle bilinmedi\u011finden, ak\u0131\u015f k\u00f6kene g\u00f6re \u00f6nceliklidir. S\u00fcrekli de\u011fi\u015fime, taklide ve mutasyona maruz kald\u0131klar\u0131ndan ve y\u00fcz binlerce ki\u015fi aras\u0131nda anonim olarak payla\u015f\u0131labildiklerinden, memlerin izini tek bir kayna\u011fa kadar s\u00fcrmek genelde olduk\u00e7a imkans\u0131zd\u0131r;\u00f6rne\u011fin Katy E. Pearce ve Adnan Hajizada, otoriter Azerbaycan rejimine kar\u015f\u0131 memetik y\u0131k\u0131mlar vakas\u0131n\u0131 analiz ederken, “memlerin at\u0131fta bulunmaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve anonimliklerinin, \u00f6zellikle de bir memin su\u00e7 unsuru olu\u015fturdu\u011fu durumlarda bir t\u00fcr \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131” ileri s\u00fcrmektedir.Egemen bilgi \u00fcretim yollar\u0131ndan ka\u00e7ma kapasiteleri ve kendilerine \u00f6zg\u00fc kolektif anonimlikleri ve takip edilemezlikleri sayesinde memler, ‘kar\u015f\u0131-kamular\u0131n’, ‘tabi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f toplumsal gruplar\u0131n \u00fcyelerinin kar\u015f\u0131 s\u00f6ylemler icat edip sirk\u00fclasyona soktuklar\u0131 ve b\u00f6ylece kimliklerinin, \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n muhalif yorumlar\u0131n\u0131 form\u00fcle etmelerine olanak tan\u0131yan paralel s\u00f6ylemsel arenalar\u0131n’ \u00fcretimi i\u00e7in mek\u00e2nsal bir potansiyel yarat\u0131r.Memescape’in k\u00f6ksapsal ve mek\u00e2nsal d\u00fczenlemesinin m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu dola\u015f\u0131mlar, \u00e7izgili mek\u00e2nlar\u0131n hegemonik anlam yap\u0131lar\u0131na y\u00f6nelik kesinti ve m\u00fcdahaleleri potansiyel hale getirmektedir. Memescape’in k\u00f6ksapsall\u0131\u011f\u0131, merkezi ve hiyerar\u015fik olmayan, yatay ve anonim s\u00f6ylem sirk\u00fclasyonunun s\u00fcrekli de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6stermesi, memescape’i p\u00fcr\u00fczs\u00fcz ili\u015fkilere do\u011fru yap\u0131land\u0131ran \u015feyin bir y\u00f6n\u00fcd\u00fcr,ancak, k\u00f6ksapsall\u0131k g\u00fc\u00e7 dinamiklerinin yoklu\u011funa i\u015faret etmez. K\u00f6ksapsal bir ili\u015fki, bu g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin farkl\u0131 \u015fekilde potansiyelize edildi\u011fi ve hayata ge\u00e7irildi\u011fi ili\u015fkisel alan\u0131 belirler. Bu ili\u015fkiler belirli g\u00fc\u00e7 dinamiklerinin alt\u00fcst edildi\u011fi ya da bunlardan ka\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 potansiyeller yaratabilse de, memlerin g\u00fcndelik sirk\u00fclasyonu hala bu merkezi ve hiyerar\u015fik olmayan, yatay ortak \u00fcretimler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla (yeniden) yinelenen, (yeniden) \u00fcretilen ve yay\u0131lan say\u0131s\u0131z s\u00f6ylemsel, duygusal ve maddi g\u00fc\u00e7 dinami\u011fini i\u00e7ermektedir.Bu ba\u011flamda, memescape uluslararas\u0131 alan\u0131n \u00e7izgili alan\u0131n\u0131n ‘d\u0131\u015f\u0131nda’ de\u011fildir. Daha ziyade, \u00e7izgili alan\u0131n g\u00fc\u00e7 dinamiklerinin farkl\u0131 potansiyeller kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ili\u015fkisel bir aland\u0131r.<\/p>\n\n\n\n G\u00f6\u00e7ebe olarak Memescape: Oyun ve Mizah<\/strong><\/p>\n\n\n\n Deleuze, g\u00f6\u00e7ebe bir mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonun, “hayat\u0131n ciddi i\u015fleriyle ilgili oldu\u011funda bile, daha \u00e7ok bir oyun alan\u0131 ya da bir oyun kural\u0131 gibi oldu\u011funu” savunur. Memescape’te, bask\u0131n ifade ve etkile\u015fim tarz\u0131, benzer \u015fekilde, oyun, ciddiyetsizlik ve mizaht\u0131r; bunun da benzer bir g\u00f6\u00e7ebe mek\u00e2nsal e\u011filim yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyorum. Burada, \u00e7izgili, b\u00f6l\u00fcmlere ayr\u0131lm\u0131\u015f alanlar taraf\u0131ndan \u00fcretilen bilgi, hakikat ve anlam\u0131n s\u00f6zde istikrarl\u0131 sabitleri, bunun yerine s\u00fcrekli hareket eden i\u015faretlerin genellikle mu\u011flak ve ikircikli olan oyunbaz istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelir. Enternasyonal, genellikle bask\u0131n duygusal ili\u015fkinin ‘ciddiyet’ ve hegemonik bir ‘hakikat’ anlay\u0131\u015f\u0131na sayg\u0131 oldu\u011fu bir alanken, memescape’in bask\u0131n oyunbazl\u0131\u011f\u0131 ve mizah\u0131, anlam yap\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fteki istikrarlar\u0131n\u0131 kaybetmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 alternatif, daha yumu\u015fak bir mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonu harekete ge\u00e7irir.<\/p>\n\n\n\n Asl\u0131nda, memescape i\u00e7inde dola\u015fan i\u00e7eri\u011fin \u00e7o\u011funlu\u011fu, ger\u00e7ekli\u011fin do\u011fru, ciddi veya i\u015flevsel bir temsilini (yeniden) \u00fcretmek amac\u0131yla var olmak zorunda de\u011fildir. Daha ziyade, \u00f6znenin bu ger\u00e7eklikle g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte sabit olan ili\u015fkisini belirsizle\u015ftiren e\u011flenceli, mizahi m\u00fcdahaleleri hayata ge\u00e7irerek \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Aggie Hirst’\u00fcn de belirtti\u011fi gibi, ger\u00e7eklikle kurulan bu oyunsu ili\u015fki, “dura\u011fan bir bi\u00e7imde var olman\u0131n aksine hareket ve s\u00fcre\u00e7le karakterize edilir ve bu hareketin dokundu\u011fu akt\u00f6rler ve nesneler \u00fczerinde \u00fcretken etkileri oldu\u011fu i\u00e7in, oyun s\u0131radan ve verili olan\u0131 al\u0131r ve onlar\u0131 niteliksel olarak farkl\u0131 bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Memescape’in g\u00f6\u00e7ebe ve oyunbaz alan\u0131nda, i\u015faretler ironik, abs\u00fcrd, mizahi ve aptalca memler \u00fcretirken de\u011fi\u015ftik\u00e7e anlam beklenmedik ve belirsiz y\u00f6nlerde hareket etmeye ba\u015flar. Memescape’in g\u00f6\u00e7ebeli\u011finin m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu e\u011flenceli, mizahi ili\u015fkiler, uluslararas\u0131 olan\u0131n \u00e7izgili mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n farkl\u0131 \u015fekillerde etkilenebilece\u011fi \u00e7e\u015fitli siyasi potansiyeller \u00fcretmektedir. Alister Wedderburn’\u00fcn de belirtti\u011fi gibi, “mizah ya sosyal sistemlerin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in ya da bir de\u011fi\u015fim motoru olarak i\u015flev g\u00f6rebilir: sosyal ve politik alanlar\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labildi\u011fi, organize edilebildi\u011fi, yeniden \u00fcretilebildi\u011fi, m\u00fczakere edilebildi\u011fi ve herhangi bir say\u0131da olumsal ve ge\u00e7ici yollarla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebildi\u011fi bir s\u00f6ylem tarz\u0131 ve bir uygulama alan\u0131d\u0131r. Memescape’in oyunbazl\u0131\u011f\u0131, uluslararas\u0131 alanda bilgi \u00fcretimine hakim olan istikrarl\u0131, hegemonik anlay\u0131\u015flara y\u00f6nelik kesinti ve m\u00fcdahaleleri kesinlikle potansiyel olarak bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Simon Critchley’in iddia etti\u011fi gibi, mizah ‘tan\u0131d\u0131k olan\u0131 yabanc\u0131la\u015ft\u0131rabilir’. Bir zamanlar istikrarl\u0131 olan g\u00f6stergeler \u00fczerinde abs\u00fcrd, ironik, parodik ya da y\u0131k\u0131c\u0131 oyunlar yoluyla, siyasi ger\u00e7ekli\u011fin in\u015fa edildi\u011fi ve do\u011falla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hassas zemini ortaya \u00e7\u0131karabilir. Memescape’te, g\u00f6stergeler beklenen istikrarlar\u0131n\u0131 kaybettik\u00e7e, samimiyet ve ironi, ger\u00e7eklik ve alay, ciddiyet ve ciddiyetsizlik aras\u0131ndaki \u00e7izgiler bulan\u0131kla\u015f\u0131r ve ikircikli hale gelir, bu da i\u00e7indeki \u00f6zneler \u00e7evreleyen siyasi d\u00fcnyaya y\u00f6nelik yeni ili\u015fkilerin ko\u015fullar\u0131n\u0131 potansiyel olarak ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00a0\u00d6rne\u011fin, Marcella Szablewicz’in \u00c7inli gen\u00e7lerin mizahi internet k\u00fclt\u00fcr\u00fcne kat\u0131l\u0131m\u0131 \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada g\u00f6sterdi\u011fi gibi, memescape’in e\u011flenceli yap\u0131land\u0131rmas\u0131, haklar\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f \u00f6znelerin resmi s\u00f6ylemsel alanlar\u0131n ciddiyetinden ka\u00e7malar\u0131 i\u00e7in alanlar a\u00e7abilir. G\u00f6sterdi\u011fi gibi, ‘resmi merkeziyet\u00e7ilik k\u00fclt\u00fcr\u00fcne kar\u015f\u0131, mizah ve oyunun \u0130nternet K\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00f6zel bir \u00f6nem kazanmaktad\u0131r’ \u00e7\u00fcnk\u00fc ‘mevcut sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel hiyerar\u015filerin a\u015f\u0131lmas\u0131na izin veren alternatif bir g\u00fc\u00e7 oda\u011f\u0131’ yaratmaktad\u0131r. Memescape’in p\u00fcr\u00fczs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, s\u00fcrekli oyunun dijital olarak canland\u0131r\u0131lmas\u0131nda, burada, \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte istikrarl\u0131 emirlerinin y\u0131k\u0131c\u0131 ihlallere a\u00e7\u0131k hale geldi\u011fi bir alan\u0131 potansiyelle\u015ftirmektedir. Bununla birlikte, mizah mutlaka y\u0131k\u0131c\u0131 ya da olumlu olmak zorunda de\u011fildir. \u00c7o\u011fu mizahi \u00fcretim yine de t\u00fcketimi ve sosyalle\u015fmesi i\u00e7in \u00e7izgili ayr\u0131m \u00e7izgilerine ve hegemonik beklenti ve anlam yap\u0131lar\u0131na dayan\u0131r ve bunlar\u0131 (yeniden) yineler. Nicholas Holm’un yazd\u0131\u011f\u0131 gibi, “Mizah asla sadece anar\u015fik bir olumsuzlama de\u011fildir, aksine uyumsuzlu\u011fun alg\u0131lanabilece\u011fi ve alay\u0131n harekete ge\u00e7irilebilece\u011fi bir dizi inan\u00e7 ve yap\u0131y\u0131 da varsayar\u201d. Mizahi g\u00f6sterge hareketleri yaln\u0131zca siyasi ger\u00e7ekli\u011fi alt\u00fcst etmekle ya da istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda \u00e7e\u015fitli \u00e7izgili hiyerar\u015filerin ve g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin g\u00f6r\u00fcnmeyen, g\u00fcndelik dola\u015f\u0131mlar yoluyla yeniden \u00fcretilebildi\u011fi resmi olmayan alanlar haline gelir. Birinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya olarak adland\u0131r\u0131lan \u00fclkelerdeki ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 hicveden ve Birinci D\u00fcnya’n\u0131n nank\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ile \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya’n\u0131n minnettarl\u0131\u011f\u0131 olarak alg\u0131lanan durum aras\u0131ndaki ironik z\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ortaya koyan bir zamanlar\u0131n me\u015fhur Birinci D\u00fcnya sorunlar\u0131\/\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya sorunlar\u0131 capslerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bu e\u011flenceli, aptalca memler, g\u00fcnl\u00fck dola\u015f\u0131mlar\u0131nda, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte ironik, komik bir etkinin \u00fcretildi\u011fi hareketli i\u015faretler olsa da, asl\u0131nda, yaln\u0131zca yekpare ekonomik ko\u015fullara sahip istikrarl\u0131 ve homojen Birinci\/\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyalara ili\u015fkin basmakal\u0131p imgeleri ve beklentileri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda her zaman ‘aptalca’ \u015feylerden \u015fikayet eden nank\u00f6r birinci d\u00fcnya kad\u0131n\u0131na ili\u015fkin cinsiyet\u00e7i bir imgeyi de yeniden \u00fcretmeye ve sa\u011flamla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Nank\u00f6r kad\u0131n\u0131n aksine, \u00e7ocukla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya \u00f6zneleri, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 korkun\u00e7 siyasi ve ekonomik ko\u015fullara ra\u011fmen hallerine \u015f\u00fckretmektedirler. Bu \u00e7e\u015fitli komik etkiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, ‘Birinci D\u00fcnya sorunlar\u0131\/\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya sorunlar\u0131’ memleri, \u0131rksal ve toplumsal cinsiyete dayal\u0131 farkl\u0131l\u0131k imgelerini eski haline getirmekte ve yeniden sirk\u00fclasyona sokmakta, b\u00f6ylece uluslararas\u0131 olan\u0131n belirli bir in\u015fas\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. \u00d6te yandan, memescape’in belirlenmemi\u015f mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonu sayesinde s\u00fcrekli de\u011fi\u015fime ve daha fazla harekete a\u00e7\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in, ayn\u0131 memetik dola\u015f\u0131m ayn\u0131 zamanda bu beklentilerin bozulabilece\u011fi, alay edilebilece\u011fi ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131labilece\u011fi bir alan\u0131n potansiyel olarak \u00fcretken hale gelir. <\/p>\n\n\n\n \u00d6rne\u011fin Reddit’te, memler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yarat\u0131lan ve dola\u015f\u0131ma sokulan basit Birinci D\u00fcnya\/\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya sorunlar\u0131 ikili\u011finin sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131, r\/fifthworldproblems, r\/sixthworldproblems ve r\/thousandthworldproblems gibi altdizinler olu\u015fturularak yarat\u0131c\u0131 bir \u015fekilde hicvedilmektedir. Bu altdizinler, abs\u00fcrt, alternatif ger\u00e7ekliklerde ge\u00e7en aptalca, sahte \u015fikayetler yay\u0131nlayarak orijinal memlerin \u0131rksal ve cinsiyet\u00e7i beklentilerini harekete ge\u00e7irmekte ve bozmaktad\u0131r. Memescape’in g\u00f6\u00e7ebeli\u011finin farkl\u0131 potansiyelleri burada yatmaktad\u0131r: ger\u00e7eklikle olan oyunbaz ili\u015fkisi, uluslararas\u0131 alan\u0131n \u00e7izgili alan\u0131yla ili\u015fki kurmak i\u00e7in \u00e7oklu siyasi ufuklar \u00fcretmektedir. Memescape sonucu belirlemez ama \u00e7oklu yeni ili\u015fkilerin potansiyelize edildi\u011fi yumu\u015fak e\u011filimler alan\u0131 a\u00e7ar.”<\/p>\n\n\n\n \u00c7okluk Olarak Memescape: Duygular\u0131n \u0130li\u015fiklenmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Memler k\u00f6ksapsal olarak hareket ederken ve sabit anlaml\u0131 g\u00f6stergeleri g\u00f6\u00e7ebe olarak yerinden hareket ettirirken, duygusal rezonanslar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7ok say\u0131da \u00f6zneye de temasta bulunurlar. Memler duyu\u015fsal eserlerdir. Sirk\u00fclasyonlar\u0131 ve rezonanslar\u0131 sayesinde, ortak kahkahalar ya da di\u011fer duygusal ili\u015fkiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla birbirlerine y\u00f6nelen \u00f6zneler aras\u0131ndaki ili\u015fkileri te\u015fvik eder, m\u00fcmk\u00fcn k\u0131larlar. Lauren Berlant ve Sianne Ngai’nin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi memler; kahkaha ve \u015fakalar payla\u015f\u0131lan bir ili\u015fkiselli\u011fe y\u00f6nelik \u201cdavetlerdir\u201d. Bir mem be\u011fenildi\u011finde, onlardan keyif al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve ard\u0131ndan platformlar, \u00f6zneler ve s\u0131n\u0131rlar aras\u0131nda sirk\u00fclasyona sokuldu\u011funda; keyiflilik, ne\u015fe, heyecan, umut gibi \u00fcretken duygular\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00f6fke, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131, adaletsizlik, bencillik ve kindarl\u0131k gibi \u201c\u00fcz\u00fcc\u00fc tutkular\u201d etraf\u0131nda yank\u0131lanan duygusal alanlar ve atmosferler de yarat\u0131rlar. Memspace taraf\u0131ndan potansiyelize edilen bu ortak duygusal alanlar, daha \u00f6nce birbiriyle ba\u011flant\u0131s\u0131 olmayan ya da \u00e7e\u015fitli farkl\u0131l\u0131k \u00e7izgileri boyunca da\u011f\u0131lm\u0131\u015f \u00f6zneleri bir araya getirerek farkl\u0131 siyasi \u00f6znelerin heterojen ve \u00e7oklu bir \u015fekilde bir araya gelmesini sa\u011flarken, ayn\u0131 zamanda siyasi duyarl\u0131l\u0131klar\u0131n geli\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00f6nceden var olan veya yeni ortaya \u00e7\u0131kacak olan toplumsal ili\u015fkileri harekete ge\u00e7irir. Bir memin basit, ani ve yank\u0131 uyand\u0131ran etkisinin yan\u0131 s\u0131ra an\u0131nda \u00e7evrilebilirli\u011fi ve \u015fablonlanabilirli\u011fi; farkl\u0131 diller, ideolojik \u00e7izgiler, k\u00fclt\u00fcrler ve s\u0131n\u0131rlar aras\u0131nda ve \u00f6tesinde duyusall\u0131\u011f\u0131n dola\u015f\u0131ma sokulabilece\u011fi, somutla\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fi ve ortakl\u0131k i\u00e7inde hissedilebilece\u011fi ili\u015fki hatlar\u0131n\u0131 potansiyel hale getirir.<\/p>\n\n\n\n Bu duygusal ili\u015fkisellikler \u00f6zneleri bir araya getirirken, payla\u015f\u0131lan rezonanslar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla birbirine ba\u011flanan \u00f6znelerin \u00e7okluklar\u0131n\u0131 \u00fcretir. Deleuze’\u00fcn kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131yla bir \u00e7okluk, “\u00e7ok ile tekin bir kombinasyonunu de\u011fil, bir sistem olu\u015fturmak i\u00e7in birli\u011fe hi\u00e7bir \u015fekilde ihtiya\u00e7 duymayan, bu haliyle \u00e7oklu\u011fa ait bir d\u00fczen grubunu belirtir.” Memler genellikle istikrarl\u0131 birle\u015fik grupla\u015fmalar\u0131n i\u015flevsel \u00fcretimine y\u00f6nelik kas\u0131tl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fmaz, bunun yerine \u00f6zneleri rezonant duygulan\u0131msal g\u00fc\u00e7leri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yarat\u0131lan anl\u0131k, spontane veya belirlenmemi\u015f ba\u011flant\u0131lara do\u011fru hareket ettirirler. T\u00fcrkiye’deki Gezi Park\u0131 protestolar\u0131 ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki \u0130\u015fgal Hareketi protestolar\u0131 \u00f6rne\u011fini ele alacak olursak, Zeynep T\u00fcfek\u00e7i memescape’in \u201cortak k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn, din, aile, tesett\u00fcr ve di\u011fer konulardaki keskin farkl\u0131l\u0131klara ra\u011fmen, son derece dindar bir M\u00fcsl\u00fcman kad\u0131n ile Zuccotti Park’taki meydan okuyan i\u015fgalciler aras\u0131nda ortak duygu ve ba\u011flant\u0131lar\u0131n geli\u015fmesine izin verdi\u011fini\u201d ileri s\u00fcrmektedir. Farkl\u0131 siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel inan\u00e7 ve anlay\u0131\u015flara sahip \u00f6zneler devlet g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 \u00e7at\u0131\u015f\u0131rken, memescape’in duygulan\u0131m alan\u0131, ortak bir hareket g\u00fcc\u00fcn\u00fcn geli\u015ftirilmesi i\u00e7in anl\u0131k, spontane bir alan yaratt\u0131. Yine Zeynep T\u00fcfek\u00e7i’nin g\u00f6zlemledi\u011fi gibi,<\/p>\n\n\n\n \u201c\u00c7at\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda (barikatlar polisi uzakta tutarken) park\u0131n \u00f6n saflar\u0131na giden, biber gaz\u0131 yiyen, nefes almak i\u00e7in park\u0131n arkas\u0131na d\u00f6nen, ne olup bitiyor \u00f6\u011frenmek i\u00e7in telefonlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karan ve ard\u0131ndan h\u00fck\u00fbmetle dalga ge\u00e7en en son mem’e g\u00fclmeye ba\u015flayan insanlar\u0131 izledim.\u201d<\/p>\n\n\n\n Kahkaha gibi payla\u015f\u0131lan duygulan\u0131mlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bu anl\u0131k ili\u015fkisellikler, memescape i\u00e7inde ve arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bir araya gelen \u00f6znelerin politik olarak bir araya gelmi\u015f \u00e7okluklar\u0131n\u0131 potansiyelle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n Bununla birlikte memescape taraf\u0131ndan yarat\u0131lan duygulan\u0131m ve \u00e7okluklar; onlar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan toplumsal, maddi ve siyasi ko\u015fullardan ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. Memescape taraf\u0131ndan yarat\u0131lan duygulan\u0131m atmosferleri potansiyel olarak s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f ba\u011flant\u0131 hatlar\u0131 \u00fcretirken; memescape’te dola\u015fan kahkaha, keyif ya da di\u011fer duygulan\u0131mlar\u0131n konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00f6zneleri yine de siyasi \u00f6zneler aras\u0131nda hangi memlerin duygulan\u0131msal olarak yank\u0131lan\u0131p hangilerinin yank\u0131lanmayaca\u011f\u0131n\u0131 etkileyen, da\u011f\u0131tan ve belirleyen enternasyonellik arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olu\u015fturulan derin katmanl\u0131 farkl\u0131la\u015fma hatlar\u0131ndan izler ta\u015f\u0131r. M; konumlanm\u0131\u015f, bedenlenmi\u015f, \u00f6znellikten ar\u0131nm\u0131\u015f bir alan ya da kimliklerin h\u00fck\u00fcms\u00fcz k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 siber-\u00fctopik bir alan de\u011fildir. \u00d6zneler memescape’e girdiklerinde, enternasyonalin \u00e7izgili alanlar\u0131nda muhatap olduklar\u0131 farkl\u0131 \u00f6znel, s\u00f6ylemsel ve duygulan\u0131msal e\u011filimleri de beraberlerinde getirirler. Duygulan\u0131m farkl\u0131 bir \u015fekilde da\u011f\u0131l\u0131r ve bu da\u011f\u0131l\u0131m memescape’te kurulan ba\u011flant\u0131 ve ba\u011flant\u0131 kopuklu\u011fu hatlar\u0131n\u0131 etkiler. Dolay\u0131s\u0131yla, bir mem dola\u015f\u0131m\u0131 s\u0131n\u0131r \u00f6tesi ba\u011flant\u0131lar i\u00e7in \u00fcretken hale gelebilirken, ayn\u0131 zamanda memlerin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yoluyla k\u0131zg\u0131nl\u0131klar\u0131n, \u00f6fkelerin ve nefretlerin artt\u0131\u011f\u0131, ulusal, \u0131rksal ve cinsiyete dayal\u0131 \u00e7izgiler boyunca d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve antagonizma ili\u015fkileri yaratan veya h\u0131zland\u0131ran kendi \u00e7izgilerini de verebilirler. Bu durum Ren\u00e9e Marlin-Bennett ve Susan T. Jackson’\u0131n yak\u0131n tarihli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00f6rneklendirilmektedir: “Zalim memlerin yay\u0131lmas\u0131 nefreti normalle\u015ftirmekte, nefretin kabul edilebilir hale geldi\u011fi ve \u00f6tekile\u015ftirmenin norm oldu\u011fu genel bir antagonizma iklimini beklemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z olumsuz bir k\u00fcresel politikaya katk\u0131da bulunmaktad\u0131r.\u201d Burada memescape, \u00f6zneleri yank\u0131lanan etkiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla birbirine ba\u011flamakta ve bir araya getirmektedir. Ancak bu rezonanslar, daha \u00fcretken ili\u015fkiselliklere yol a\u00e7abilecek g\u00fc\u00e7ler yerine h\u0131n\u00e7, nefret ve antagonizm taraf\u0131ndan canland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu duygusal \u00e7izgiler, algoritmik geri bildirim ve tavsiye yap\u0131lar\u0131n\u0131n memlerle etkile\u015fime giren \u00f6znelerin duygusal y\u00f6nelimlerini tespit etti\u011fi ve onlara benzer \u015fekilde yank\u0131lanan \u00fcr\u00fcnler sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ileti\u015fimsel kapitalizm mekanizmalar\u0131 taraf\u0131ndan daha da etkinle\u015ftirilir. Richard Seymour’un ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi algoritmalar “e\u011filimleri dam\u0131tmak” i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r: “siyasetin s\u00f6zde uzla\u015fmac\u0131 y\u00fczeyinin alt\u0131nda kaynayan karanl\u0131k \u00f6zlemleri ortaya \u00e7\u0131karmak” ve ”bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131 dijitalle\u015ftirmek” i\u00e7in altta gizli arzular\u0131 ve davran\u0131\u015f kodlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r. Algoritmalar duygulan\u0131mlar\u0131 yeniden kanalize etmekte ve her zaman politik olarak \u00fcretken ba\u011flant\u0131lara olanak tan\u0131mayan, ancak \u00f6zneleri ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yaratan ve artan mem t\u00fcketimi d\u00f6ng\u00fclerine hapseden, s\u00fcrekli olarak ili\u015fkilendirilebilir ve e\u011flenceli bir mem i\u00e7eri\u011fi ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in yank\u0131 uyand\u0131ran \u015feyleri se\u00e7mektedir. Burada memescape, duygulan\u0131m hareketlerini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131larken, her zaman \u00e7izgili farkl\u0131la\u015fma ve birikim yap\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 hareket etmemekte veya ba\u011flant\u0131lar\u0131 organize etmemekte, ancak bunun katk\u0131da bulunan bir bile\u015feni haline gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n Memescape’in duygusal g\u00fcc\u00fc, \u00e7ok say\u0131da \u00f6zne aras\u0131nda ili\u015fki potansiyeli yarat\u0131r. Bu ili\u015fkilerden baz\u0131lar\u0131, yeni siyasi birliktelik bi\u00e7imlerini ortaya \u00e7\u0131karabilecek \u00e7izgili hatlar\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7en ve onlar\u0131 bozan ba\u011flant\u0131lar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. \u00d6te yandan bunlardan baz\u0131lar\u0131 farkl\u0131la\u015fma, b\u00f6l\u00fcnme ve \u00f6tekili\u011fin duygusal g\u00fc\u00e7leri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7ok say\u0131da \u00f6zneyi bir araya getirir; b\u00f6ylece uluslararas\u0131 olan\u0131 kodlayan \u00e7izgili ili\u015fkileri yeniden \u00fcretir ve hatta h\u0131zland\u0131r\u0131r. Memescape’in bu t\u00fcr farkl\u0131 potansiyelleri yukar\u0131da incelenen her bir mek\u00e2nsal \u00f6zellikte g\u00f6zlemlenebilir. Memescape, uluslararas\u0131 olan\u0131n i\u00e7inde ve onunla ili\u015fkili olarak siyaset i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da yeni alan ve ili\u015fkiye olanak tan\u0131yan yumu\u015fak e\u011filimlere sahip bir potansiyel alan\u0131d\u0131r. Bu e\u011filimler ve potansiyeller i\u00e7inde nas\u0131l okuma yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, nas\u0131l gezindi\u011fimiz ve nas\u0131l hareket etti\u011fimiz memescape’in ufkunu ko\u015fulland\u0131racakt\u0131r. Bir sonraki b\u00f6l\u00fcmde, memescape’in p\u00fcr\u00fczs\u00fcz mek\u00e2nsal e\u011filimlerinin farkl\u0131 siyasi \u00f6znellikleri ve hareketleri nas\u0131l potansiyel hale getirdi\u011fine dair iki z\u0131t \u00f6rne\u011fi inceleyece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n Irksalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, marjinalle\u015ftirilmi\u015f ve ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc \u00f6tekile\u015ftirilmi\u015f \u00f6zneler ve gruplar, tarihsel olarak yeni teknolojik ve pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrel alanlarda \u015fiddet, tahakk\u00fcm ve bask\u0131 yap\u0131lar\u0131na direnme f\u0131rsatlar\u0131 bulmu\u015flard\u0131r. Bu t\u00fcr teknolojik ve pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrel alanlara genellikle \u00e7o\u011funlu\u011fun s\u00f6ylemleri, duygulan\u0131mlar\u0131 ve \u00f6znellikleri hem say\u0131sal hem de altyap\u0131sal olarak egemen olurken, bu alanlar\u0131n mek\u00e2nsal \u00f6zellikleri de genellikle bu direni\u015flerin ifade edilmesine giden yolu a\u00e7ar. Andre Brock Jr’\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi gibi, marjinalle\u015ftirilmi\u015f \u00f6znelerin sosyal medya platformlar\u0131na farkl\u0131 eri\u015fim d\u00fczeylerini belirleyen bir dijital u\u00e7urum kesinlikle mevcut olsa da, bu \u00f6zneler genellikle siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131n\u0131 kan\u0131tlayabilecekleri bu platformlar ve alanlarla yarat\u0131c\u0131 ve kolektif ili\u015fki bi\u00e7imleri icat etmektedir. Memescape, uluslararas\u0131 ve s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f farkl\u0131la\u015fma rejimini olu\u015fturan \u00e7izgili yap\u0131y\u0131 somutla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan bask\u0131n s\u00f6ylemler ve etkilerle doludur. Bununla birlikte, gezegenin d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki Yerli varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan direni\u015f ve ili\u015fkisellik tarihleri ve k\u00fclt\u00fcrleriyle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011finde, bu direni\u015flerin geni\u015fletilebilece\u011fi, yerle\u015fimci-s\u00f6m\u00fcrgecilik tarihlerinin alt\u00fcst edilip alaya al\u0131nabilece\u011fi ve Yerli halklar aras\u0131nda s\u0131n\u0131rlar \u00f6tesi duygusal ili\u015fkiselliklerin m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nabilece\u011fi bir alan da sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n Enternasyonalin politik, disiplinsel, pop-k\u00fclt\u00fcrel ve g\u00fcnl\u00fck bilgi \u00fcretimindeki \u00e7izgili alan\u0131, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak yerle\u015fimci-s\u00f6m\u00fcrge \u015fiddetinin Yerli deneyimlerini ve tarihlerini d\u0131\u015flayan mek\u00e2nsal bir yap\u0131land\u0131rmas\u0131d\u0131r. Yerli deneyimler ve tarihler, ana ak\u0131m medya ve e\u011fitim ayg\u0131tlar\u0131nda genellikle ya yoksay\u0131l\u0131r ya da yanl\u0131\u015f temsil edilir, bu da onlar\u0131n enternasyonalin siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel alanlar\u0131ndan bask\u0131n olarak d\u0131\u015flanmas\u0131na yol a\u00e7ar. Yerli halklar\u0131n \u2018ilkel\u2019, \u2018mant\u0131ks\u0131z\u2019 ve \u2018geleneksel\u2019 olarak \u0131rksalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f anlay\u0131\u015flar\u0131, Yerli varolu\u015fun hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc halk bilinci i\u00e7inde yap\u0131land\u0131r\u0131rken, Yerli \u00f6zneler, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 \u015fiddeti (tarihsel ve \u00e7a\u011fda\u015f) silen bask\u0131n d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bilgilere kar\u015f\u0131 siyasi iddialar\u0131n\u0131 ve direni\u015flerini olu\u015fturmak ve geni\u015fletmek i\u00e7in memescape’in k\u00f6ksapsal mekan all\u0131klar\u0131yla me\u015fgul olurlar. Yerli halk\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 benzer estetik ve g\u00f6rsel iddialar, zorluklar ve tan\u0131nman\u0131n y\u0131k\u0131mlar\u0131 daha \u00f6nce Roland Bleiker ve Sally Butler’\u0131n Yerli Avustralyal\u0131lar\u0131n diplomatik sanat sergileri analizinde incelenmi\u015fti. Memescape’de, bu zorluklar\u0131n mek\u00e2nsal yap\u0131land\u0131rmas\u0131, devlet taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan sanat sergileri gibi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kapal\u0131, \u00e7izgili alanlardan, daha geni\u015f ve hemen eri\u015filebilir diren\u00e7li ifade uygulamalar\u0131 yaratan daha geni\u015f, daha yumu\u015fak bir \u201cmemetik\u201d kolektif \u00fcretim alan\u0131na do\u011fru ilerlemektedir.<\/p>\n\n\n\n Ryan Frazer ve Bronwyn Carlson’\u0131n Avustralya’daki Aborijin Yerli Mem topluluklar\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, bu bilgi birikimlerine memescape arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla nas\u0131l direnildi\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6rnekler sunmaktad\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 200.000 takip\u00e7isi olan ‘Blackfulla Revolution’ adl\u0131 Aborijin Facebook sayfas\u0131nda yay\u0131nlanan \u00e7e\u015fitli memleri analiz eden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Yerli memlerinin Avustralya tarihi ve egemenli\u011fi mitlerini nas\u0131l \u015fakac\u0131 ve g\u00f6\u00e7ebe bir \u015fekilde bozdu\u011funu ortaya koyuyor. Bunu yaparken, bu memlerin ‘bir halk\u0131n icad\u0131na katk\u0131da bulunarak s\u00f6m\u00fcrge kar\u015f\u0131t\u0131 bir topluluk olarak i\u015flev g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc’ savunuyorlar. \u00d6rne\u011fin bir \u00f6rnekte, ‘Well, This is Awkward’ memini g\u00f6steriyorlar. Bu mem, ilk olarak, James Cook gibi yerle\u015fimcilerin geli\u015finden \u00f6nce Avustralya’y\u0131 ‘kimsenin topra\u011f\u0131’ olarak belirleyen ve Yerli topraklar\u0131n\u0131n i\u015fgalini ve s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ‘terra nullius’ ilkesinin tekrar tekrar icra edilen ve yeniden \u00fcretilen s\u00f6m\u00fcrgeci bilgisine dayanmaktad\u0131r. Bu geli\u015fi tasvir eden \u00e7izgili Avustralya efsanesinin ikonik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc \u00fczerinde g\u00f6\u00e7ebe bir oyun oynayan mem, komedi etkisi yaratmak i\u00e7in g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn \u00fczerine uyumsuz ve anakronik bir ‘\u015fey, bu garip’ dilini yerle\u015ftiriyor. Alttaki ‘burada kimsenin olmas\u0131n\u0131 beklemiyorduk’ metni ise terra nullius ilkesini Aborijinlerin geli\u015ften \u00f6nceki ger\u00e7ek varl\u0131\u011f\u0131yla de\u011fi\u015ftirerek bu tarihsel anlat\u0131 \u00fczerindeki g\u00f6\u00e7ebe oyunu daha da ileri g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Mem, \u00e7oklu beklentiler ve anlat\u0131lar \u00fczerindeki bu g\u00f6\u00e7ebe oyunlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, Avustralya yerle\u015fimci-s\u00f6m\u00fcrgecili\u011finin mizahi ama ayn\u0131 zamanda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde politik bir yeniden anlat\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcretiyor. \u00d6zl\u00fc ve eri\u015filebilir modern bir dil kullanarak, hegemonik bir tarihsel anlat\u0131y\u0131 bozuyor ve onun yerine Aborijinleri ‘var\u0131\u015fta’ yeniden konumland\u0131ran ve eski haline getiren alternatif bir anlat\u0131m getiriyor. Memin yan\u0131ndaki tam metin \u015fu \u015fekildedir: Bu \u00e7ok garip. Burada kimsenin olmas\u0131n\u0131 beklemiyorduk. Neyse bo\u015f verin. Geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde buran\u0131n terra nullius oldu\u011funu s\u00f6yleriz.<\/p>\n\n\n\n Frazer ve Carlson’a g\u00f6re bu g\u00f6\u00e7ebe ve e\u011flenceli yeniden anlat\u0131mlar, terra nullius ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yerle\u015fim mitlerini s\u00fcrd\u00fcren sterilize edilmi\u015f anlat\u0131y\u0131 par\u00e7alara ay\u0131ran ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da bu yap\u0131bozuma katk\u0131da bulunmaya te\u015fvik eden pedagojik bir ara\u00e7 i\u015flevi g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n Benzer Yerli direni\u015f memleri, memescape’i say\u0131s\u0131z \u015fekilde a\u015fmakla ve bunu yaparken, yaln\u0131zca yerle\u015fimci-s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi sa\u011flamla\u015ft\u0131ran mitleri istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rmakla kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyadaki di\u011fer \u0131rksalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fccadeleler aras\u0131nda duygusal rezonans bi\u00e7imleri de kuruyor yani yaln\u0131zca s\u00f6ylemde de\u011fil, siyasi ba\u011flant\u0131lar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmede de s\u0131n\u0131rlar a\u015f\u0131yor. Yukar\u0131da tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, bu memlerin duyusal g\u00fcc\u00fc, s\u00f6m\u00fcrge kar\u015f\u0131t\u0131 \u00e7okluklar\u0131n memetik uygulamalar i\u00e7inde ve bunlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bir araya gelmesini sa\u011flar. Frazer ve Carlson’\u0131n analizi, Blackfulla Revolution\u2019daki memlerin yaln\u0131zca Aborijinlerle rezonansa girmedi\u011fini, ayn\u0131 zamanda di\u011fer Yerli halklar ile \u0131rksal ve s\u00f6m\u00fcrgeci kurtulu\u015f m\u00fccadeleleri aras\u0131nda \u2018okyanusal ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n’ ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na nas\u0131l izin verdi\u011fini g\u00f6steriyor. Bu ba\u011flant\u0131lar yaln\u0131zca memler taraf\u0131ndan belirlenmemektedir. Y\u00fczy\u0131llarca s\u00fcren m\u00fccadeleler boyunca bu t\u00fcr dayan\u0131\u015fmalar ve ba\u011flant\u0131lar s\u00fcrekli olarak kurulmu\u015f ve yeniden kurulmu\u015ftur. Memescape’in k\u00f6ksapsal ve \u00e7oklu \u00f6zellikleri, daha ziyade, bu m\u00fccadele ili\u015fkilerinin geni\u015fletilmesini sa\u011flayan pop-k\u00fclt\u00fcrel bir ili\u015fki alan\u0131na izin verir ve onu olu\u015fturur. Memler rezonansa girerler, hareket ederler ve ba\u011flant\u0131lar kurarlar. Frazer ve Carlson, Blackfulla Revolution memlerinin alt\u0131ndaki yorumlarda, Maori, \u0130rlandal\u0131 ve K\u0131z\u0131lderili halklar\u0131n\u0131n kendi yerle\u015fimci-s\u00f6m\u00fcrge \u015fiddeti deneyimlerini ve yaralanmalar\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 buluyor.<\/p>\n\n\n\n \u201cBen K\u0131z\u0131lderiliyim yani Kuzey Amerika’n\u0131n Yerlisiyim. D\u00fcnyadaki \u201cYerli olmayan\u201d insanlar\u0131n mazeret \u00fcretip su\u00e7u \u00fczerimize atmas\u0131 ve bizi neyin g\u00fccendirip neyin k\u0131rmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemesi beni \u00e7ileden \u00e7\u0131kar\u0131yor. 100 M\u0130LYON KUZEY AMER\u0130KA YERL\u0130S\u0130 KATLED\u0130LD\u0130. Tahmin edin ne oldu? Avrupal\u0131lar ne kadar u\u011fra\u015fsa da t\u0131pk\u0131 Avustralya Yerlilerinden kurtulamad\u0131klar\u0131 gibi bizden de kurtulamad\u0131lar. Onlar hala bizi s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar ve biz hala bizim hakk\u0131m\u0131zdaki kli\u015felerle sava\u015f\u0131yoruz, hala topraklar\u0131m\u0131z\u0131 kirletmelerine kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131yoruz. #WeAreStillHere #IdleNoMore\u201d<\/p>\n\n\n\n Bu yorumda, bu t\u00fcr memlerin yaln\u0131zca Avustralya Yerli siyasetinin \u00f6zel m\u00fccadelesi i\u00e7inde yer alan \u00f6zneleri nas\u0131l hareket ettirdi\u011fi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Kuzey Amerika’daki Yerli m\u00fccadeleleri ba\u011flam\u0131nda yank\u0131lanarak s\u0131n\u0131rlar ve siyasi m\u00fccadeleler aras\u0131nda nas\u0131l etkili bir bi\u00e7imde hareket etti\u011fi de g\u00f6zlemlenebilir. Memescape, insanlar\u0131 yaln\u0131zca ciddiyetsizlik gibi e\u011flenceli etkiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla birbirine ba\u011flamaz. Asl\u0131nda, mizahi duygulan\u0131m di\u011fer duygulan\u0131msal ba\u011flant\u0131lara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr ve onlar\u0131 somutla\u015ft\u0131r\u0131r. \u00d6rne\u011fin yukar\u0131daki yorum, payla\u015f\u0131lan mizahi mem\u2019in hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131, travma ve ac\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131lan duygusal deneyimine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesine olanak sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Di\u011fer Yerli memleri de Avustralya’ya gelen ve \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u0131rksal d\u0131\u015flanmaya maruz kalan m\u00fclteci ve g\u00f6\u00e7menlere destek vermektedir. Burada, Yerli memi sadece Yerli m\u00fccadeleleri aras\u0131nda ba\u011flant\u0131lara izin vermekle kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda \u201ccarceral\u201d, \u0131rksal s\u0131n\u0131r rejimleri ve milliyet\u00e7i \u015fiddete kar\u015f\u0131 daha geni\u015f m\u00fccadelelere de uzan\u0131yor. ‘Yasad\u0131\u015f\u0131 G\u00f6\u00e7menler Geri D\u00f6ns\u00fcn’ memi, Yerli bir perspektiften ‘\u00fclkenize geri d\u00f6n\u00fcn’ milliyet\u00e7i mecaz\u0131yla oynayarak Avustralya’ya kimin ‘yasal’ kimin ‘yasad\u0131\u015f\u0131’ oldu\u011funa dair g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte istikrarl\u0131 kavramlar \u00fczerindeki i\u015faretleri g\u00f6\u00e7ebe bir \u015fekilde de\u011fi\u015ftirerek, yerle\u015fimci-s\u00f6m\u00fcrgeci egemenlik yap\u0131lar\u0131n\u0131 ve onun d\u0131\u015flay\u0131c\u0131, \u0131rksalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f s\u0131n\u0131r rejimini istikrars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131r ve sorgular. Bu mem, yine, Yerli halk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Avustralyal\u0131l\u0131\u011f\u0131n istikrarl\u0131 kavramlar\u0131na geri d\u00f6nd\u00fcrerek ve yeniden anlatarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcr. \u0130\u015faretlerle oynayarak, ‘yasal’ vatanda\u015f\u0131 tekrar yasad\u0131\u015f\u0131 hale getirir, ironi sahneleyerek kendi d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 rejimine tabi k\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n Tabii ki, Yerli memescape’in tek \u00f6zneleri Aborijin halk\u0131 de\u011fil. Yerli halklar\u0131n ve m\u00fccadelelerin deneyimlerini ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rutin ve \u015fiddetli bir \u015fekilde g\u00f6z ard\u0131 eden veya azaltan \u00e7izgili d\u0131\u015flama ve ulus yap\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 oyunbaz, g\u00f6\u00e7ebe bilgi \u00fcretiminin ve duygusal ba\u011flant\u0131n\u0131n p\u00fcr\u00fczs\u00fcz alan\u0131n\u0131 \u00fcreten geni\u015f, k\u00f6ksapsal Yerli ve s\u00f6m\u00fcrgecilik kar\u015f\u0131t\u0131 mem topluluklar\u0131 ve mem \u00fcreticileri a\u011flar\u0131 vard\u0131r. r\/Indiancountry ve r\/DankPreColumbianMemes gibi ortak subredditlerden \u2018Decolonial.Meme.Queens\u2019, \u2018Indigenous_Fememeisms\u2019 ve \u2018DecolonialIndigenousMemes\u2019 gibi say\u0131s\u0131z Instagram hesab\u0131nda Yerli \u00f6zneler, s\u00f6m\u00fcrgeci ve \u0131rksal \u015fiddet ve tahakk\u00fcm yap\u0131lar\u0131n\u0131 alayc\u0131 bir \u015fekilde yap\u0131s\u0131zla\u015ft\u0131ran ve \u00e7\u00f6zen, farkl\u0131l\u0131k \u00e7izgileri boyunca koalisyonlar ve ittifaklar kuran g\u00fcnl\u00fck memetik eserler \u00fcretir ve da\u011f\u0131t\u0131r. Bu mem sayfalar\u0131 bazen queer ve feminist bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00e7e\u015fitli direni\u015f uygulamalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesine y\u00f6nelik anti-kapitalist ele\u015ftiriler getiriyor, sayfalar\u0131nda ve subredditlerde Yerli ele\u015ftiri i\u00e7in bilgilendirici, teorik ve tarihsel kaynaklar sunuyorlar. Bu y\u00fczden yarat\u0131lan ili\u015fkiler sadece mizahi ba\u011flant\u0131lar de\u011fil, ayn\u0131 zamanda s\u00f6m\u00fcrge kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fccadelelerin bir uzant\u0131s\u0131 olarak daha geni\u015f dayan\u0131\u015fma kurma ve bilin\u00e7lendirme ili\u015fkileridir.<\/p>\n\n\n\n Dolay\u0131s\u0131yla, memescape’in p\u00fcr\u00fczs\u00fcz mek\u00e2nsal e\u011filimleri, s\u0131n\u0131r \u00f6tesi Yerli ba\u011flant\u0131lar\u0131n, politikalar\u0131n ve direni\u015flerin olu\u015fturulabilece\u011fi ve geni\u015fletilebilece\u011fi ili\u015fkisel bir alan\u0131 potansiyel hale getirmi\u015ftir. K\u00f6ksapsall\u0131\u011f\u0131 sayesinde, belirli bir yerle\u015fimci-s\u00f6m\u00fcrgeci devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n hakim oldu\u011fu geleneksel \u00e7izgili bilgi \u00fcretimi yap\u0131lar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, Yerli meme topluluklar\u0131 ve \u00f6znelerinden olu\u015fan bir a\u011f\u0131n s\u00f6m\u00fcrgecilik kar\u015f\u0131t\u0131 bilgi ve deneyimleri da\u011f\u0131tabilece\u011fi ve dola\u015f\u0131ma sokabilece\u011fi bir alan sa\u011flar. G\u00f6\u00e7ebeli\u011fiyle, yayg\u0131n ve yerle\u015fik yerle\u015fimci-s\u00f6m\u00fcrgeci mitlerin ve anlay\u0131\u015flar\u0131n e\u011flenceli, mizahi ve geni\u015f \u00e7apta eri\u015filebilir bir \u015fekilde alt\u00fcst edilmesine ve yap\u0131s\u00f6k\u00fcme u\u011frat\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131r. \u00c7oklu\u011fu, s\u0131n\u0131r \u00f6tesi Yerli deneyimleri ve \u00f6znellikleri ile say\u0131s\u0131z \u015fiddet ve bask\u0131 yap\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 daha geni\u015f k\u00fcresel m\u00fccadeleler aras\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli duygusal ba\u011flant\u0131lar\u0131 somutla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Muhafazak\u00e2r Memescape<\/strong><\/p>\n\n\n\n P\u00fcr\u00fczs\u00fcz alan, kesin olarak bir \u00f6zg\u00fcrle\u015fme ya da kurtulu\u015f alan\u0131 de\u011fildir. Ne g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri ne de \u0131rksal, toplumsal cinsiyete dayal\u0131 ve say\u0131s\u0131z di\u011fer tahakk\u00fcm yap\u0131lar\u0131 yok olup gitmez. Aksine, p\u00fcr\u00fczs\u00fcz alanlar \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n risklerini de\u011fi\u015ftirir. Bu g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve oynand\u0131\u011f\u0131, yumu\u015fak bir d\u00fczenlemede d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Deleuze ve Guattari’nin k\u00f6ksapsal, p\u00fcr\u00fczs\u00fcz mek\u00e2nsall\u0131klar kar\u015f\u0131 \u00e7oklu uyar\u0131lar\u0131nda, bu t\u00fcr mek\u00e2nsal konfig\u00fcrasyonlar\u0131n her zaman fa\u015fizmleri, muhafazak\u00e2r duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 ve arzular\u0131 h\u0131zland\u0131rma ve m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lma potansiyeline sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclebilir. Yeni beyazlar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc ve kad\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 \u2018Alternatif-sa\u011f\u2019 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n mem-egemen, kaotik ve kaba mekanlar\u0131 bu e\u011filimi \u00f6rneklemektedir. D\u00fczg\u00fcn bir mek\u00e2n ili\u015fkileri m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar, duygusal ba\u011flar\u0131 te\u015fvik eder ve g\u00f6stergelerin istikrar\u0131n\u0131n yerini karars\u0131zl\u0131klara ve belirsizliklere b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7ebe hareketler \u00fcretir. B\u00f6ylesi bir mek\u00e2nsal fig\u00fcrasyon, ayn\u0131 zamanda, \u00e7izgili enternasyonalin renk k\u00f6r\u00fc kamusal alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itilen (ama asla ortadan kald\u0131r\u0131lamayan) muhafazak\u00e2r, \u0131rk\u00e7\u0131 ve cinsiyet\u00e7i duyarl\u0131l\u0131klar\u0131n s\u0131zmas\u0131n\u0131 ve yay\u0131lmas\u0131n\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n Alexandra Deem’in iddia etti\u011fi gibi, memescape’in yumu\u015fak e\u011filimleri ger\u00e7ekten de ‘geli\u015fen sa\u011fc\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ili\u015fkisel, ak\u0131\u015fkan ve hissedilen boyutlar\u0131 ile siyasi partilerin, toplumsal hareketlerin ve bireysel akt\u00f6rlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan bir dizi dijital konu\u015fma prati\u011finin bir araya geldi\u011fi duygusal ihlal ekonomilerini’ potansiyel hale getirmi\u015ftir. Bu muhafazak\u00e2r memescape, bu t\u00fcr d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n ge\u00e7mi\u015fte kald\u0131\u011f\u0131 ya da zamansal olarak ge\u00e7mi\u015f K\u00fcresel G\u00fcney’e ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen, Bat\u0131 liderli\u011findeki, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k sonras\u0131 ve toplumsal cinsiyet sonras\u0131 neoliberal bir uluslararas\u0131 fanteziyi hem bozuyor hem de bu fanteziye m\u00fcdahale ediyor ve ayn\u0131 zamanda bu fanteziyi destekleyen ve alt\u0131nda yatan farkl\u0131la\u015fmalar\u0131 ve ihlalleri yeniden \u00fcretiyor ve h\u0131zland\u0131r\u0131yor. A\u015fa\u011f\u0131da bu aksakl\u0131klara ili\u015fkin analizimde, \u0131rk\u00e7\u0131 ve kad\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 esteti\u011finin yeniden \u00fcretimini ve yayg\u0131n dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in muhafazak\u00e2r memlerin i\u00e7eri\u011fini \u00f6zel olarak analiz etmek yerine, mem manzaras\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hangi muhafazak\u00e2r ba\u011flant\u0131 bi\u00e7imlerinin potansiyelle\u015ftirildi\u011fine ve bu memetik ili\u015fkilerin k\u00fcresel siyasette ne t\u00fcr bir siyasi etki yaratt\u0131\u011f\u0131na odaklan\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n 15 Mart 2019’da 28 ya\u015f\u0131ndaki Avustralyal\u0131 bir beyaz \u00fcst\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc Yeni Zelanda’n\u0131n Christchurch kentindeki bir camide ate\u015f a\u00e7arak 49 ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Sald\u0131r\u0131y\u0131 internet \u00fczerinden canl\u0131 olarak yay\u0131nlamadan dakikalar \u00f6nce, ad\u0131 k\u00f6t\u00fcye \u00e7\u0131km\u0131\u015f kaba ve a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 ‘8chan’ imaj panosunda ‘B\u00fcy\u00fck Yer De\u011fi\u015ftirme’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir manifesto yay\u0131nlad\u0131. Gazeteci Robert Evans’a g\u00f6re belge, “sadece a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7evrimi\u00e7i olanlar\u0131n anlayabilece\u011fi memlere ve \u0130nternet \u015fakalar\u0131na bolca g\u00f6nderme yap\u0131yordu”.98 Tonu kas\u0131tl\u0131 ve k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ironik ve e\u011flenceliydi, troll\u00fck ve shitposting\u2019in mu\u011flak ve ikircikli hatlar\u0131n\u0131 \u00e7iziyor ve memetik diller ve anlay\u0131\u015flarda ustal\u0131k sergiliyordu. Canl\u0131 yay\u0131n s\u0131ras\u0131nda tetik\u00e7i izleyicilerine ‘Pewdiepie’ye abone olmalar\u0131n\u0131’ s\u00f6yleyerek, sald\u0131r\u0131dan aylar \u00f6nce Youtube ve Reddit gibi platformlarda dola\u015fan pop\u00fcler bir \u0130nternet meme’ine at\u0131fta bulundu.<\/p>\n\n\n\n Birka\u00e7 ay sonra Almanya’n\u0131n Halle kentinde bir ba\u015fka beyaz silahl\u0131 sald\u0131rgan ev yap\u0131m\u0131 silahlarla bir sinagogda iki ki\u015fiyi vurdu. Sald\u0131r\u0131dan \u00f6nce internete y\u00fckledi\u011fi beyaz \u00fcst\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc manifestosu Christchurch sald\u0131rgan\u0131n\u0131n sa\u00e7mal\u0131klar\u0131yla \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir benzerlik ta\u015f\u0131yordu; pop\u00fcler internet memleri ve en sevdi\u011fi anime \u015fovlar\u0131na g\u00f6ndermelerle doluydu ve katliam planlar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131lar, hedefler ve bonuslardan olu\u015fan ludik bir dille anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 video oyunu \u00f6d\u00fcl sistemlerinin esteti\u011fine paralel bir \u015fekilde yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ard\u0131ndan 2022’de Amerika Birle\u015fik Devletleri’nin Buffalo kentinde beyaz \u00fcst\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc bir sald\u0131rgan \u00e7o\u011fu siyah al\u0131\u015fveri\u015f\u00e7ilerden olu\u015fan on ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Sald\u0131rgan\u0131n manifestosunda, bu t\u00fcr \u015fiddetli \u0131rk\u00e7\u0131 fikirlere ilk olarak 4chan’deki memetik kanallar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ilgi duymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131; ‘infografikler, shitpostlar ve memler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Beyaz \u0131rk\u0131n yok oldu\u011funu, siyahlar\u0131n orant\u0131s\u0131z bir \u015fekilde Beyazlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ortalama bir siyah\u0131n hayat\u0131 boyunca vergi m\u00fckelleflerinden 700.000 dolar ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun arkas\u0131nda Yahudiler ile elitlerin oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fi’ belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Bu beyaz \u00fcst\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc sald\u0131r\u0131lar ve memescape’in birbiriyle yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu beyaz \u00fcst\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc \u00f6znelerin h\u0131rslar\u0131, \u0131rk ve toplumsal cinsiyet hiyerar\u015fileri ve d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015fleri derinlemesine \u00e7izgiliyken ve s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir bask\u0131 ve d\u0131\u015flama yap\u0131s\u0131n\u0131 yeniden \u00fcretirken, siyasi, estetik ve k\u00fclt\u00fcrel pratiklerinin mek\u00e2nsal ara\u00e7lar\u0131 ve bi\u00e7imleri memescape’in p\u00fcr\u00fczs\u00fcz e\u011filimlerine y\u00f6nelir ve bunlardan yararlan\u0131r. Bu sald\u0131r\u0131lar birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r, ancak hiyerar\u015fik ve merkeziyet\u00e7i bir \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imiyle de\u011fil. Josh Vandiver’in ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, \u2018Alternatif-Sa\u011f’ daha ziyade k\u00f6ksapsal olarak i\u015flemektedir: ‘lidersiz, a\u011f ba\u011flant\u0131l\u0131 ve merkezsiz’. Bu k\u00f6ksapsal yap\u0131da, memescape taraf\u0131ndan potansiyelize edilen insan merkeziyet\u00e7i, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak kurucu ili\u015fki i\u00e7in e\u015fit derecede k\u00f6ksapsal olas\u0131l\u0131klar temel bir rol \u00fcstlenir. Genellikle anonim, ge\u00e7ici ve s\u00fcrekli hareket eden ve mutasyona u\u011frayan, tekil bir ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f kayna\u011f\u0131na kadar takip edilemeyen, bunun yerine kolektif \u00fcretim yoluyla \u00e7evrimi\u00e7i ve \u00e7evrimd\u0131\u015f\u0131 yap\u0131larda dola\u015fan \u00fcr\u00fcnler olarak memler, kamusal alanda ho\u015f kar\u015f\u0131lanmayacak \u015fiddet i\u00e7eren fikir ve duygulan\u0131mlar\u0131n ifade edilmesi ve h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir alan sa\u011flar. K\u00fc\u00e7\u00fck, \u00f6zl\u00fc ve yank\u0131 uyand\u0131ran viral \u00fcr\u00fcnler olarak memler, muhafazak\u00e2r d\u00fc\u015f\u00fcncenin pop-k\u00fclt\u00fcrel \u00e7evrimi\u00e7i alanlara s\u0131zmas\u0131na ve bu alanlardan ge\u00e7mesine olanak tan\u0131r. Buffalo tetik\u00e7isi, okuyucular\u0131n\u0131 ‘memler yaratmaya, memler yay\u0131nlamaya ve memleri yaymaya’ \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken kesinlikle bu potansiyelin fark\u0131ndayd\u0131. Memler etno-milliyet\u00e7i hareket i\u00e7in herhangi bir manifestodan daha fazlas\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bununla birlikte, k\u00f6ksapsal yay\u0131lma bi\u00e7imi kadar \u00f6nemli olan bir ba\u015fka \u015fey de memescape’i muhafazak\u00e2r, fa\u015fist arzular ve dola\u015f\u0131mlar i\u00e7in temel bir alan haline getiren \u015fey, ironik, ciddi olmayan memlerin \u00fcretiminin, muhafazak\u00e2r d\u00fc\u015f\u00fcncelerin g\u00f6r\u00fcnmeyen alanlara veya konu\u015fmalara s\u0131zabildi\u011fi ve\/veya bunlar\u0131n alt\u0131ndan ge\u00e7ebildi\u011fi ciddi ve ciddi olmayan aras\u0131ndaki \u00e7izgilerin bulan\u0131kla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7ebe i\u015faret hareketlili\u011fidir. Ra\u00fal P\u00e9rez’in ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, “a\u00e7\u0131k \u0131rk\u00e7\u0131 s\u00f6ylemin kamusal alanda reddedildi\u011fi sivil haklar sonras\u0131 bir toplumda, \u0131rk\u00e7\u0131 mizah, muhataplar\u0131n \u0131rk\u00e7\u0131 s\u00f6ylemin yasak meyvesine kat\u0131larak sosyal ili\u015fkileri geli\u015ftirmelerine olanak tan\u0131r.\u201d Yerli memler \u00f6rne\u011finde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, g\u00f6stergelerin mizahi oyunu normatif ontolojilere ve beklentilere sald\u0131rarak tan\u0131d\u0131k olan\u0131 yabanc\u0131la\u015ft\u0131rma i\u015flevi g\u00f6rebilirken, g\u00fclenlerin ve kime g\u00fcld\u00fcklerinin konumlanm\u0131\u015f \u00f6znelli\u011fi bu g\u00f6\u00e7ebe hareketliliklerin ba\u011flam\u0131n\u0131 ve olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 temelden de\u011fi\u015ftirir. Mizah her zaman ili\u015fkiseldir ve her zaman bedenlidir. “\u015eakalar yaln\u0131zca kat\u0131l\u0131mc\u0131lar sosyal d\u00fcnya hakk\u0131nda hemfikir olduklar\u0131nda ve neyin \u015faka oldu\u011funa dair \u00f6rt\u00fck bir ortak anlay\u0131\u015fa sahip olduklar\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde i\u015fler. “<\/p>\n\n\n\n Muhafazak\u00e2r memler, g\u00f6stergelerin anlams\u0131z, kaba ve transgresif bir \u015fekilde alt\u00fcst edilmesiyle \u00e7al\u0131\u015fsa da komedi etkilerinin yank\u0131lanmas\u0131 ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in tarihsel olarak ko\u015fulland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve \u0131rksal olarak konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015flar\u0131na dayan\u0131r. Bu ironik ve anlams\u0131z \u00fcretimlerdeki \u00e7izgilerin birbirine kar\u0131\u015fmas\u0131, d\u0131\u015far\u0131dakiler i\u00e7in belirsizlikler ve karars\u0131zl\u0131klar \u00fcretirken, ayn\u0131 zamanda altk\u00fclt\u00fcrel memetik dillere ve \u015fakalara a\u015fina ve bu konuda bilgili olanlar i\u00e7in i\u00e7erme ve d\u0131\u015flama \u00e7izgileri olu\u015fturmaya, m\u00fcstakil ironi, ihlal ve shitposting ili\u015fkileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla toplumsal ba\u011flar kuran muhafazak\u00e2r \u00f6znelerden olu\u015fan bir yeralt\u0131 a\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fletmeye ve \u00f6rneklemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu muhafazak\u00e2r memetik dola\u015f\u0131mlar ayn\u0131 zamanda duygusal olarak bir araya getirilmi\u015f \u00e7okluklar\u0131n \u00fcretimi yoluyla da i\u015flemektedir. Marc Tuters ve Sal Hagen’in muhafazak\u00e2r 4chan g\u00f6r\u00fcnt\u00fc panosuna ili\u015fkin analizlerinde g\u00f6zlemledikleri gibi, ‘memler, ortak bir siyasi g\u00fcndemi payla\u015fmas\u0131 gerekmeyen, ancak yine de duygusal ba\u011flarla ge\u00e7ici olarak birle\u015fen akt\u00f6rlerin bir kesitini bir araya getiren y\u00fczen g\u00f6stergeler olarak i\u015flev g\u00f6rmektedir.\u2019 Krizdeki neoliberal bir d\u00fcnyan\u0131n ko\u015fulland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 zay\u0131flat\u0131c\u0131 can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, hak mahrumiyeti hissi ve umutsuzlu\u011fa kar\u015f\u0131 memescape, bu t\u00fcr can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, huzursuzluk ve nihilizmleri yanl\u0131\u015f ve \u015fiddetle tan\u0131mlanm\u0131\u015f \u00f6tekilere y\u00f6nelten \u00f6zneler taraf\u0131ndan duygusal zevkler ve e\u011flenceler deneyimlemenin bir yolunu sunuyor. Ben Anderson ve Anna Secor, memescape’in m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hazz\u0131n duygulan\u0131msal yap\u0131lar\u0131n\u0131n ‘\u015fiddet i\u00e7eren bir e\u011flencenin yo\u011funlu\u011funu potansiyel bir can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 arka plan\u0131na kar\u015f\u0131 konumland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun da ‘insanlar\u0131n bir dizi k\u00f6t\u00fcc\u00fcl \u00f6tekiye kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7irilen siyasi bir \u00f6zne olarak dinamik ve olumsal bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na’ yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu durum, Buffalo tetik\u00e7isinin manifestosunda da a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir: beyaz \u00fcst\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc memlere nas\u0131l rastlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmeden \u00f6nce, “May\u0131s 2020’de a\u015f\u0131r\u0131 can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan sonra 4chan’de gezinmeye ba\u015flad\u0131m ” demektedir.<\/p>\n\n\n\n Memescape, \u00f6fke, k\u0131zg\u0131nl\u0131k ve nefret gibi hissedilen h\u00fcz\u00fcnl\u00fc tutkulara kar\u015f\u0131 konumland\u0131r\u0131lan vaatler ve anl\u0131k zevk ve e\u011flence hisleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bir duygusal ba\u011flant\u0131 alan\u0131 a\u00e7arak Yeni Zelanda’dan Almanya’ya ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’ne kadar s\u0131n\u0131r \u00f6tesi bir muhafazak\u00e2r \u00f6zne \u00e7oklu\u011funu bir araya getiriyor. Bunu yaparken de ‘muhafazak\u00e2r bir enternasyonal’in ivme kazanmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Dolay\u0131s\u0131yla muhafazak\u00e2r memescape, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde p\u00fcr\u00fczs\u00fcz bir mek\u00e2nsal mant\u0131k arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir ve dola\u015f\u0131r. K\u00f6ksapsal, yatay ili\u015fkisellikler \u00fcreterek, beyaz \u00fcst\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc e\u011flencenin etkili bir \u015fekilde bir araya getirilmi\u015f \u00e7okluklar\u0131 ve bilgiyi ana ak\u0131m \u00e7izgili ileti\u015fim kanallar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7an (ama i\u00e7ine s\u0131zan) ve yayan g\u00f6\u00e7ebe belirsiz ironi \u00e7izgileriyle s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesine ula\u015f\u0131r. Ancak bu p\u00fcr\u00fczs\u00fcz potansiyeller, uluslararas\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00e7izgilerin alt\u0131nda yatan \u0131rk, toplumsal cinsiyet ve s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin \u00e7e\u015fitli hiyerar\u015fik farkl\u0131la\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak ve \u015fiddetle s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in geri d\u00f6n\u00fcyor. Bu, memescape’in p\u00fcr\u00fczs\u00fcz uzamsal e\u011filimi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla potansiyelle\u015ftirilen, \u00fcretilen ve g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan bir \u00e7izgi bi\u00e7imidir.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu makale, k\u00fcresel politikada internet memlerinin giderek karma\u015f\u0131k ve \u00e7eli\u015fkili politikalar\u0131n\u0131 anlamak, d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve y\u00f6nlendirmek i\u00e7in kullan\u0131labilecek bir dizi kavramsal ve analitik ara\u00e7lar sunmak amac\u0131yla bir teorik \u00e7er\u00e7eve sunmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131. \u015eimdiye kadar politik ara\u015ft\u0131rmalarda memlerin analizleri, Jonathan Dean’\u0131n ”sonu\u00e7 odakl\u0131” yakla\u015f\u0131m\u0131na odakland\u0131. Bu yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re ”sosyal medya, politik kampanyalar\u0131n y\u00f6nlendirildi\u011fi bir ortam olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr veya (se\u00e7imle ilgili) politikalar i\u00e7in sonu\u00e7lar\u0131 olabilir, ancak kendisi ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na politikan\u0131n dokusu ve prati\u011finin olu\u015fturucu unsuru olarak kabul edilmez.” Bu makale, bu yakla\u015f\u0131mdan \u00f6teye ge\u00e7erek “memescape” olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir mek\u00e2nsal ontoloji sundu ve dijital \u00f6znelerin, estetik nesnelerin, siyasi s\u00f6ylemlerin ve kolektif etkilerin nas\u0131l birbirleriyle ili\u015fkilendi\u011fini ve olu\u015fturuldu\u011funu temel olarak de\u011fi\u015ftiren, yeni ve potansiyel d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir k\u00fcresel politika alan\u0131 kavramsalla\u015ft\u0131rd\u0131. Bu yakla\u015f\u0131mda, memler sadece uluslararas\u0131 d\u00fczeyde etki g\u00f6stermez, ayn\u0131 zamanda ili\u015fkisel alan i\u00e7inde var olurlar ve bu alanda politik olarak organize edilmi\u015f s\u0131n\u0131rlarla gerilim i\u00e7indedirler. Bu memescape’e mek\u00e2nsal bir yakla\u015f\u0131m, memlerin sadece politikay\u0131 y\u00f6nlendirmek i\u00e7in ara\u00e7 olarak kullan\u0131labilecek salt eserler olmaktan ziyade, nas\u0131l k\u00fcresel politikan\u0131n \u00e7ok \u00e7e\u015fitli akt\u00f6rler taraf\u0131ndan gezilebilece\u011fini ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilece\u011fini daha geni\u015f bir ili\u015fki alan\u0131ndan g\u00f6r\u00fcp anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n Memescape, potansiyel olarak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir k\u00fcresel politika alan\u0131 olarak, bu makalenin kavramsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 p\u00fcr\u00fczs\u00fcz mek\u00e2nsal e\u011filimler sayesinde birden fazla -genellikle \u00e7at\u0131\u015fan gelecekleri ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran- bir aland\u0131r. Onun mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131nda dikkatlice gezinerek, estetik \u00fcretim ve dola\u015f\u0131m i\u00e7in k\u00f6ksapsal alanlar a\u00e7arak i\u015flev g\u00f6ren mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir zamanlar sabit i\u015faretlerin mizah ve oyun yoluyla gezici hareketliliklerini ve etkile\u015fimlerini, \u00e7oklu\u011funu analiz edebilir, \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnebilir ve bu \u00e7\u0131kan politik potansiyel \u00fczerinde hareket edebiliriz. Bu makalede, bu potansiyellerin iki farkl\u0131 \u00f6rne\u011fini g\u00f6sterdim: \u0130lk olarak yerli memlerin s\u0131n\u0131r \u00f6tesi anti-emperyalist mitlerin \u00e7\u00f6z\u00fclmesi ve ikinci olarak ortaya \u00e7\u0131kan alternatif sa\u011f hassasiyetinin beyaz-\u00fcst\u00fcnc\u00fc, \u0131rk\u00e7\u0131 keyiflerini ve ironik ihlallerini. Her iki \u00f6rnekte de, memescape’in p\u00fcr\u00fczs\u00fcz e\u011filimleri s\u0131n\u0131rl\u0131, ciddi ve hiyerar\u015fik bilgi \u00fcretiminin geleneksel yap\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 bir alan sa\u011flad\u0131 ve k\u00fcresel politikan\u0131n g\u00fcnl\u00fck \u00fcretiminde ili\u015fki, \u00f6zne ve politik olas\u0131l\u0131klar; yeni yap\u0131land\u0131rmalar sundu. Beyaz-\u00fcst\u00fcnc\u00fc, \u0131rk\u00e7\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131n memescape’in s\u00f6ylemsel ve duygusal kaynaklar\u0131na g\u00f6m\u00fclmesi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak \u201cradikalizasyonun\u201d ve \u00f6nlemenin ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcvenlik d\u00fczeninin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n etkilerinin, diren\u00e7li memetik hareketlerden ortaya \u00e7\u0131kan olanaklardan daha yayg\u0131n olarak hissedildi\u011fi savunulabilir. Ancak, yerli memescape’in \u00f6rneklerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ve Occupy ve Black Lives Matter gibi son d\u00f6nemdeki \u0131rksal ve ekonomik adalet i\u00e7in yap\u0131lan hareketlerde memescape’in daha geni\u015f varl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, memscape’in bu t\u00fcr reaksiyoner ve hiyerar\u015fik yap\u0131larla sava\u015f\u0131labilir, problematik hale getirilebilir ve alt\u00fcst edilebilir bir alan potansiyeli sunar. Asl\u0131nda, diren\u00e7li ve reaksiyoner memescape\u2019lerinin \u201cs\u0131n\u0131rl\u0131 enternasyonel\u2019\u2019e kar\u015f\u0131 gelmekle kalmay\u0131p birbirlerine de kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak s\u00fcrekli varyasyon i\u00e7inde tepki verdikleri, baz\u0131 yazarlar\u0131n \u201cmem sava\u015flar\u0131\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir yerde memescape, politik \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fanan bir ili\u015fki alan\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Sadece bu iki potansiyelden birine odaklanmak ve memescape\u2019e direni\u015fin \u00fctopya alan\u0131 ya da kaotik reaksiyonun distopik alan\u0131 olarak ilan etmek cazip olabilir. Ancak, bu alan\u0131n ger\u00e7ek incelikleri ve potansiyelleri, onun \u00e7oklu\u011fu ve ba\u011flant\u0131lar\u0131yla etkile\u015fime girdi\u011fimizde ortaya \u00e7\u0131kar. \u201cP\u00fcr\u00fczs\u00fcz bir alan\u0131n bizi kurtaraca\u011f\u0131n\u0131 asla d\u00fc\u015f\u00fcnmeyin.\u201d Memescape\u2019in \u015fimdiki ve gelecekteki durumlar\u0131 belirlenmemi\u015ftir, ancak mek\u00e2nsal mant\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrekli ve dikkatli bir etkile\u015fimle bu gelecek ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir.<\/p>\n\n\n\n Memescape’in mek\u00e2nsal kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, bu n\u00fcansl\u0131 alan\u0131n akademik olarak nas\u0131l gezilebilece\u011fi ve politik olarak nas\u0131l i\u015flenebilece\u011fi konusunda ba\u015flang\u0131\u00e7 seviyede analitik ve kavramsal ara\u00e7lar sunar. \u201cD\u00fcnya siyasetinin memeifikasyonu\u201d giderek daha somut hale geldik\u00e7e uluslararas\u0131 ili\u015fkiler uzmanlar\u0131n\u0131n memescape’in yeni mek\u00e2nsal siyaseti, olanaklar\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131yla daha ciddi (olmayan) bir \u015fekilde ilgilenmesi gerekmektedir. Bu makale, memescape’in diren\u00e7 potansiyellerini ve tepki niteli\u011findeki tehlikelerini vurgulayarak bu alan\u0131n basit bir okumas\u0131na kar\u015f\u0131 uyar\u0131da bulunmay\u0131 ve \u00e7er\u00e7evesini daha ileri ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in a\u00e7may\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, b\u00f6yle bir \u00e7er\u00e7evenin geli\u015ftirilmesi, bu alan \u00fczerinden hareket etme eti\u011fini olu\u015fturmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemlidir. Memescape \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmek, yazmak ve hareket etmek i\u00e7in nas\u0131l bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131 geli\u015ftirilmelidir? Memescape’e girdi\u011finde, \u00f6nlerinde hangi politik potansiyeller ve s\u0131n\u0131rlar yatmaktad\u0131r? Memescape i\u00e7inde hangi ba\u011flant\u0131lar\u0131 canland\u0131rabiliriz? Bu alandan ortaya \u00e7\u0131kan tepki niteli\u011findeki politikalara kar\u015f\u0131 nas\u0131l hareket ederiz? E\u011fer memescape’i mek\u00e2nsal terimlerle kavramsalla\u015ft\u0131rarak b\u00f6yle karma\u015f\u0131k ve zor sorulara y\u00f6nelik bir etik etkile\u015fimin geli\u015ftirilmesine ba\u015flayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n Yazar: Uygar Baspehlivan\/Cambridge \u00dcniversitesi Yay\u0131nlar\u0131<\/strong> <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00d6z \u0130nternet memlerinin g\u00fcndelik siyasi sirk\u00fclasyon ve eylemler i\u00e7in artan merkezlili\u011fine ra\u011fmen, k\u00fcresel siyasetin d\u00fc\u015f\u00fck-k\u00fclt\u00fcrl\u00fc eserleri olarak ortaya \u00e7\u0131kan etkileri \u00e7ok az teorik ilgi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu makalede, pop-k\u00fclt\u00fcrel fenomenin k\u00fcresel siyasi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in kavramsal bir arac\u0131l\u0131k sa\u011flamak \u00fczere ele\u015ftirel bir mem teorisi geli\u015ftiriyorum. Memlerin ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar\u0131yla ilgilenmek ve di\u011fer pop-k\u00fclt\u00fcrel olgulardan<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2708,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[147,40,36],"tags":[],"class_list":["post-2707","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ceviriler","category-dunyadan-haberler","category-guncel"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2707","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2707"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2707\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2709,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2707\/revisions\/2709"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2708"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Direni\u015f ve Yerli(Indigenous) Memescape<\/h2>\n\n\n\n