12 Eyl\u00fcl 1980 darbesinin amac\u0131, 70\u2019lerdeki \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir g\u00fc\u00e7 olarak ortaya \u00e7\u0131kan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ve T\u00fcrkiye devrimci hareketini bast\u0131rmak, neoliberal politikalar\u0131 hakim k\u0131lmak ve buna kar\u015f\u0131 geli\u015febilecek toplumsal muhalefeti engellemekti. 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn yollar\u0131, asl\u0131nda 24 Ocak 1980 tarihinde imzalanan \u201c24 Ocak kararlar\u0131\u201d ile d\u00f6\u015fenmi\u015fti. \u201cEkonomik yap\u0131n\u0131n yeniden d\u00fczenlenmesi\u201d ad\u0131n\u0131 verilen kararlar, T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n m\u00fccadelesine kar\u015f\u0131 bir a\u00e7\u0131ktan bir sald\u0131r\u0131yd\u0131. T\u00fcrkiye uluslararas\u0131 sermayeye kap\u0131lar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131z olarak a\u00e7arken, az\u0131nl\u0131klar\u0131n geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 mal varl\u0131\u011f\u0131na el koyarak zengin olan \u201cyerli\u201d patronlar i\u00e7inse, 24 Ocak kararlar\u0131 daha da zenginle\u015fmenin yolu oldu. Ancak 24 Ocak kararlar\u0131 yetmemi\u015f olacak ki, hemen ard\u0131ndan 12 Eyl\u00fcl 1980 darbesi geldi. Sermayenin sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 koyabilecek \u00f6rg\u00fctl\u00fc i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve toplumsal muhalefet, korku ve \u015fiddet ile bast\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130\u015f\u00e7ilerin m\u00fccadeleyle elde etti\u011fi t\u00fcm kazan\u0131mlar yok edildi. 4 y\u0131l boyunca grev, sendikal haklar ve toplu s\u00f6zle\u015fme gibi haklar yasakland\u0131. Devrimciler; zindanlarda, cezaevlerinde i\u015fkenceler g\u00f6rd\u00fc. 12 Eyl\u00fcl hayat\u0131n her alan\u0131nda, k\u00fclt\u00fcrde, d\u00fc\u015f\u00fcncede, edebiyatta sonsuz izler b\u0131rakt\u0131. 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn en kal\u0131c\u0131 izlerinden biri ise, \u015f\u00fcphesiz \u00fcniversite gen\u00e7li\u011fini \u201cterbiye etmek\u201d i\u00e7in icat edilen bir kurum oldu: Her \u00fcniversitelinin hayat\u0131n\u0131n bir alan\u0131nda muhatap oldu\u011fu, bazen kamp\u00fcste bir \u00d6GB, bazen de bir sivil polis olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan Y\u00d6K. 70\u2019ler boyunca \u00fcniversiteden ; \u0130stanbul \u00dcniversitesi\u2019nin, ODT\u00dc\u2019n\u00fcn s\u0131ralar\u0131ndan \u00e7\u0131kan devrimci \u00fcniversiteliler, ba\u015fka bir d\u00fcnya tahayy\u00fcl\u00fcn\u00fcn pe\u015finde ko\u015fmu\u015f, \u00fcniversiteleri devrimci d\u00fc\u015f\u00fcncenin be\u015fi\u011fi haline getirmi\u015fti. Tarihi ezilenlerin silah\u0131 getiren devrimciler, m\u00fccadelelerin belle\u011fini miras b\u0131rakarak \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015fti. Deniz Gezmi\u015f\u2019ler, Mahir \u00c7ayan\u2019lar, Sinan Cemgil\u2019ler, velhas\u0131l \u00fcniversite gen\u00e7lik hareketinin kadrolar\u0131, k\u00f6kleri edebiyattan gelen, \u00fcniversite s\u0131ralar\u0131ndan u\u00e7 vermi\u015f devrimcilerdi. Haliyle, toplumu yeniden dizayn etmeye y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131n\u0131n \u00fcniversiteyi hedef almas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Nitekim, 6 Kas\u0131m\u2019da Y\u00d6K\u2019\u00fcn kurulmas\u0131yla vazge\u00e7meyen bir ku\u015fa\u011f\u0131n temsilcisi olan \u00fcniversite gen\u00e7li\u011fini \u201c\u0131slah\u201d etmeye y\u00f6nelik bir dizi kararlar al\u0131nd\u0131. \u00dcniversitenin kamusal bir alan olma niteli\u011fine kar\u015f\u0131, \u00f6zel \u00fcniversite diye bir kavram icat edilerek \u00fcniversiteler \u015firketle\u015ftirildi. 1984\u2019de kurulan T\u00fcrkiye\u2019nin ilk \u00f6zel \u00fcniversitesi Bilkent \u00dcniversitesi\u2019ne, Y\u00d6K\u2019\u00fcn ilk ba\u015fkan\u0131 \u0130hsan Do\u011framac\u0131\u2019n\u0131n ad\u0131n\u0131n verilmesi, b\u00fct\u00fcn durumu \u00f6zetliyor belki de. \u00dcniversitelerin toplum i\u00e7in bilgi \u00fcreten niteli\u011fine kar\u015f\u0131, ders m\u00fcfredatlar\u0131na kadar varan m\u00fcdahalelerle bilgi metala\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Sermaye ve devlet, bilgi \u00fcretim mekanizmalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda bizzat dizayn etmeye ba\u015flad\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn, \u00f6zellikle kamu yarar\u0131na bilgi \u00fcretmesi gereken m\u00fchendislik fak\u00fcltelerinde, \u00fcniversitelerin teknik b\u00f6l\u00fcmlerinde emperyalist sava\u015f politikalar\u0131n\u0131 besleyecek \u00fcretimlerin yap\u0131lmas\u0131, sermayedarlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda geli\u015ftirilen projeler, Teknoparklar, Y\u00d6K\u2019\u00fcn kurulmas\u0131 sayesinde kendine alan bulabildi. Kamp\u00fcsler sermayeye pe\u015fke\u015f \u00e7ekilirken, bir o kadar da g\u00fcvencesizle\u015ftirildi. \u00dcniversitelerin sermayeye tam entagrasyon s\u00fcreci, kapitalizmin kalesi Avrupa Birli\u011fi ile 1999\u2019da ba\u015flat\u0131lan Bologna s\u00fcreci ile tam uyumluydu. Ancak belki de en \u00f6nemlisi, memleket siyasetine y\u00f6n verecek bir \u00f6zne olarak \u00fcniversiteli kimli\u011fine yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar oldu. 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn \u00f6rg\u00fctlenmeye dair yasaklar\u0131n\u0131n Y\u00d6K eliyle \u00fcniversitedeki yans\u0131mas\u0131 olarak \u00fcniversite gen\u00e7li\u011finin bir araya gelme imkanlar\u0131 da ellerinden al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. \u00dcniversitenin ortak sorunlar\u0131na dair s\u00f6z \u00fcretmek imkans\u0131z hale getirildi. \u00dcniversitelilere soru\u015fturmalar, uzakla\u015ft\u0131rmalar, \u00fcniversiteden at\u0131lmalar pe\u015fi s\u0131ra geldi. \u00dcniversiteliler yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 ve kariyerizme ile ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131ld\u0131, \u00fcniversitelilerin toplumun dertlerinden bihaber, toplumdan izole edilmi\u015f kitleler haline getirilmesi ama\u00e7land\u0131. Nitelikli ve muhalif akademisyenlerin \u00fcniversiteden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, s\u00fcrg\u00fcn edilmesi ile birlikte akademinin kadrolar\u0131 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn ideologlu\u011funu \u00fcstlenen akademisyenler ile dolduruldu. \u00dcniversite gen\u00e7li\u011fi ile toplum aras\u0131na duvar \u00f6r\u00fcld\u00fc. S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc bug\u00fcn \u00fcniversite gen\u00e7li\u011finin en yak\u0131c\u0131 sorunlar\u0131, darbe \u00fcr\u00fcn\u00fc Y\u00d6K\u2019\u00fcn miras\u0131 olarak \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Y\u00d6K, \u00fcniversite gen\u00e7li\u011finin m\u00fccadelesinden korkan ve toplumsal m\u00fccadeleyi frenlemek isteyen iktidarlar i\u00e7in de hep kullan\u0131\u015fl\u0131 oldu. 2002’de iktidara gelen AKP, iktidara gelmeden \u00f6nce Y\u00d6K’\u00fc kald\u0131raca\u011f\u0131na dair beyanlar vermi\u015fti. Asl\u0131nda Y\u00d6K’\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n, b\u00fct\u00fcn iktidarlar\u0131n bir numaral\u0131 vaatlerinden biri oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Ancak, iktidar\u0131n derdi Y\u00d6K’\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131 de\u011fildi elbette. \u0130ktidar, Y\u00d6K’\u00fcn ve \u00fcniversitelerin kadrolar\u0131n\u0131 kendisine yak\u0131n isimlerle doldurmaya ba\u015flay\u0131nca, Y\u00d6K birden can simidi oluverdi. Bu kadrola\u015fma s\u00fcrecini nispeten tamamlad\u0131ktan sonra \u00fcniversitelere yollad\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik talimatnamesi\u201d, iktidar\u0131n \u00fcniversiteleri nas\u0131l denetim alt\u0131na alaca\u011f\u0131na ili\u015fkin yol haritas\u0131 oldu. \u00d6zellikle 20 Temmuz 2016\u2019da OHAL\u2019in ilan edilmesi sonucu iktidar, kelimenin tam anlam\u0131yla \u00fcniversiteleri arka bah\u00e7esi hali getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ancak, \u00fcniversiteliler \u00fcniversitenin g\u00fcndemiyle memleketin g\u00fcndemi aras\u0131na \u00f6r\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan seti a\u015f\u0131nd\u0131rmakta, d\u00f6nemin ruhuna uygun eylemlilikler geli\u015ftirmekte \u0131srarc\u0131 oldu. Memleketin g\u00fcndemi yoksullukken, a\u00e7l\u0131k sebebiyle intiharlar artm\u0131\u015fken \u00fcniversite s\u0131ralar\u0131ndan bir ses y\u00fckseldi: “Ge\u00e7inemiyoruz!” Bu ses, “ekonomik krizle, \u00fcniversitelileri geleceksizli\u011fe mahkum edenlerle, Y\u00d6K d\u00fczeniyle ge\u00e7inemiyoruz” \u015feklinde dalga dalga yay\u0131ld\u0131. \u00dcniversitelinin yarat\u0131c\u0131 kimli\u011fi, devrimci m\u00fcdahale kanallar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmekte her zaman alan a\u00e7\u0131c\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Bu yarat\u0131c\u0131l\u0131k, kimi zaman bir fanzindi, kimi zaman bir \u00e7ay kazan\u0131, kimi zaman Y\u00d6K’e dair yarat\u0131c\u0131 bir d\u00f6viz… \u00dcniversiteliler, memleketin tarihinde devrimci an’lar\u0131 yaratan ivmeyi s\u0131rtlayan g\u00fc\u00e7lerden biri oldu. Bu durumun son \u00f6rne\u011fi ise, Bo\u011fazi\u00e7i Direni\u015fi. \u0130ktidar\u0131n \u00fcniversitelere m\u00fcdahalesinin sonucu olarak, son y\u0131llarda \u00fcniversitelere bizzat saray taraf\u0131ndan kayyum rekt\u00f6rler atand\u0131. Kayyum rekt\u00f6rler; \u00fcniversitede iktidar\u0131n g\u00f6lgesi olarak, iktidar\u0131n \u00fclkede ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi \u00fcniversite kamp\u00fcs\u00fcnde uygulamaya giri\u015fti. Son olarak Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi’ne atanan kayyum rekt\u00f6re kar\u015f\u0131 Bo\u011fazi\u00e7i’nde ba\u015flayan direni\u015f, di\u011fer \u00fcniversitelere de s\u0131\u00e7rad\u0131. Bo\u011fazi\u00e7i Direni\u015fi, \u00fcniversite s\u0131ralar\u0131ndan ta\u015farak memleketin g\u00fcndemine yerle\u015fti, bu anlam\u0131yla \u00fcniversite gen\u00e7li\u011finin potansiyelini kendine hat\u0131rlatmas\u0131na vesile oldu. Y\u00d6K ise, darbeci gelene\u011fine uygun olarak \u00fcniversitelerdeki bask\u0131 ortam\u0131n art\u0131rd\u0131. Bu durum, Y\u00d6K’\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00fcniversite gen\u00e7li\u011fi i\u00e7in ne kadar acil bir talep oldu\u011funu ortaya koydu. Hal b\u00f6yleyken, yani \u00fcniversitelerin AKP-Y\u00d6K\u2019\u00fcn arka bah\u00e7esi haline getirilmesine kar\u015f\u0131, ba\u015fka bir \u00fcniversite tahayy\u00fcl eden \u00fcniversiteliler olarak Y\u00d6K\u2019\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talebi tarihsel bir \u00f6dev gibi \u00f6n\u00fcm\u00fczde dururken, b\u00fcy\u00fck bir mirasa sahip \u00f6\u011frenci gen\u00e7lik hareketi olarak ne yapmal\u0131 da bu miras\u0131 nostaljinin \u00f6tesinde sahiplenip tarihi in\u015fa etmeli?<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 Yerine Y\u00d6K\u2019\u00fcn kurulu\u015fu, \u00fcniversite gen\u00e7li\u011finin direngenli\u011fini bast\u0131rma amac\u0131 ta\u015f\u0131yordu. Y\u00d6K- AKP d\u00fczenin kariyerizme hapsetmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, geleceksiz b\u0131rak\u0131lan \u00fcniversiteliler olarak, \u00fcniversite ile memleket aras\u0131na \u00f6r\u00fclen duvar\u0131 y\u0131kmak,Y\u00d6K d\u00fczenini \u00fcniversitelerden kovmak elimizde. \u00dcniversitelerde \u00f6zerk, demokratik, anadilde e\u011fitim m\u00fccadelesini b\u00fcy\u00fctmek m\u00fcmk\u00fcn, biliyoruz. S\u0131ra arkada\u015flar\u0131m\u0131zla her bir araya geli\u015fimizde \u201cFarkl\u0131 bir \u00fcniversite, farkl\u0131 bir d\u00fcnya m\u00fcmk\u00fcn\u201d d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u00e7o\u011falt\u0131yoruz. Umudu d\u00fcrt\u00fcp umutsuzlu\u011fu yat\u0131\u015ft\u0131rmaya devam ediyoruz. C\u00fcretimiz tarihimizdeki mirastan, \u00fcniversiteli olarak kendi \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fczden geliyor. \u0130stanbul \u00dcniversitesi’nde yemekhaneye yap\u0131lan zamlara kar\u015f\u0131 eylem yaparken, Bo\u011fazi\u00e7i’nde kayyum rekt\u00f6rlere kar\u015f\u0131 s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u00f6ylerken, b\u00fct\u00fcn eylemliliklerimizde \u00fcniversitelerin s\u0131ralar\u0131ndan toplumsal m\u00fccadelenin \u00f6znesi oldu\u011fumuz, Y\u00d6K d\u00fczenine kar\u015f\u0131 \u00fcniversite ile toplumu b\u00fct\u00fcnle\u015ftirdi\u011fimiz bir perspektif in\u015fa ediyoruz. Edebiyattan gelenlerin, \u00e7ayhanelerde bir s\u0131cak \u00e7ay\u0131 payla\u015fanlar\u0131n devamc\u0131s\u0131 olarak m\u00fccadeleye devam ediyoruz. Tarihimiz her daim ileriye gitmiyor, \u00fcniversite gen\u00e7li\u011fine sald\u0131r\u0131lar art\u0131yor, bask\u0131lar b\u00fcy\u00fcyor belki. Ancak biz, Benjamin’in bahsetti\u011fi “ezilenlerin gelene\u011fine denk d\u00fc\u015fen bir tarih anlay\u0131\u015f\u0131”n\u0131n pe\u015finde olmaktan vazge\u00e7miyoruz. \u00dcniversitelinin kendi dertlerinin biricikli\u011fini koruyarak, t\u00fcm ezilenlerin gelene\u011finden pay\u0131m\u0131za d\u00fc\u015feni kat\u0131yoruz m\u00fccadelemize\u2026 Ak\u0131p giden zamana devrimci m\u00fcdahalenin in\u015fas\u0131 i\u00e7in, \u00fcniversitelerde bir araya geli\u015flerimizi art\u0131r\u0131yoruz. Y\u00d6K d\u00fczeni farkl\u0131 ve\u00e7helerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaya devam ederken, o d\u00fczeni de\u011fi\u015ftirecek iradeyi ortaya koymak i\u00e7in m\u00fccadele yollar\u0131ndan cebimize kalan \u00e7ak\u0131llar\u0131 biriktiriyoruz…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
12 Eyl\u00fcl 1980 darbesinin amac\u0131, 70\u2019lerdeki \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir g\u00fc\u00e7 olarak ortaya \u00e7\u0131kan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ve T\u00fcrkiye devrimci hareketini bast\u0131rmak, neoliberal politikalar\u0131 hakim k\u0131lmak ve buna kar\u015f\u0131 geli\u015febilecek toplumsal muhalefeti engellemekti. 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn yollar\u0131, asl\u0131nda 24 Ocak 1980 tarihinde imzalanan \u201c24 Ocak kararlar\u0131\u201d ile d\u00f6\u015fenmi\u015fti. \u201cEkonomik yap\u0131n\u0131n yeniden d\u00fczenlenmesi\u201d ad\u0131n\u0131 verilen kararlar, T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n m\u00fccadelesine<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2533,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41,27],"tags":[],"class_list":["post-2532","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-ogrenci-faaliyeti-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2532","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2532"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2532\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2536,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2532\/revisions\/2536"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2533"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}