\u0130nsan, mevcut hayat\u0131 sorgulamaks\u0131z\u0131n adalet ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yolunda bir ad\u0131m dahi ileri gidemez. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyan\u0131n \u00fczerine kuruldu\u011fu tahakk\u00fcm ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in, \u00f6ncelikle adaleti ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hay\u00e2l etmeliyiz.<\/p>\n
Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u00fclke (ABD) bir devrimle bir araya gelmi\u015fti ve \u015fimdi bir ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan neredeyse da\u011f\u0131lm\u0131\u015f durumda. \u0130lk devrim, karma\u015f\u0131k, aptalca ama k\u0131smen sosyal ve ekonomik s\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131 bir isyan niteli\u011findeydi. Neredeyse benzersiz bir oranda ba\u015far\u0131l\u0131yd\u0131. \u0130lk devrimi ger\u00e7ekle\u015ftirenlerin \u00e7o\u011fu ekonomik s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve toplumsal bask\u0131n\u0131n en a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6rne\u011finin uygulay\u0131c\u0131s\u0131yd\u0131lar: K\u00f6le sahipleriydiler. \u0130kinci Amerikan devrimi olan \u0130\u00e7 Sava\u015f, k\u00f6leli\u011fi koruma giri\u015fimiydi. K\u0131smen ba\u015far\u0131l\u0131 oldu da. K\u00f6lelik kurumsal olarak kald\u0131r\u0131ld\u0131; ancak efendi ve k\u00f6le zihniyeti h\u00e2l\u00e2 Amerikan d\u00fc\u015f\u00fcncesinde \u00e7o\u011funlukla kabul g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n
Kast sisteminin oldu\u011fu bir toplumunda bile egemen s\u0131n\u0131f her zaman az\u0131nl\u0131kt\u0131r ve alt s\u0131n\u0131flar \u00e7o\u011funluktad\u0131r. Yoksullar daima zenginlerden kalabal\u0131kt\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc olanlar, iktidara sahip olduklar\u0131ndan, say\u0131lar\u0131 daha azd\u0131r. Neredeyse b\u00fct\u00fcn toplumlarda yeti\u015fkin erkekler \u00fcst\u00fcn bir konuma sahiptir; ancak kad\u0131nlar ve \u00e7ocuklar\u0131n say\u0131s\u0131 onlardan fazlad\u0131r. H\u00fck\u00fcmetler ve dinler, e\u015fitsizli\u011fe, sosyal ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa, toplumsal cinsiyet ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve elitle\u015fmeye dayal\u0131 bir tabakala\u015fma uygular ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 destekler.<\/p>\n
\u00c7o\u011fu insan, \u00e7o\u011fu yerde, \u00e7o\u011fu zaman alt tabakad\u0131r.<\/p>\n
\u00dcstelik \u00e7o\u011fu insan, hatta \u201c\u00f6zg\u00fcr d\u00fcnyada\u201d ve hatta \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fclkesinde\u201d, bu durumun kendisini veya onun baz\u0131 unsurlar\u0131n\u0131 do\u011fal, gerekli ve de\u011fi\u015fmez olarak g\u00f6r\u00fcr. Bu inanc\u0131 ge\u00e7mi\u015ften gelen haliyle, oldu\u011fu gibi muhafaza ediyorlar. Bu bir inan\u00e7 ya da sadece cehalet olabilir: \u00c7o\u011fu zaman her ikisi birdendir. Y\u00fczy\u0131llar boyunca, alt tabakadan bir\u00e7ok insan, toplumu yeniden \u00f6rg\u00fctlemek noktas\u0131nda ba\u015fka herhangi bir yolun var olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilebilecek durumda de\u011fildi; elbette bunu de\u011fi\u015ftirmek de m\u00fcmk\u00fcn. \u015eimdiye dek yaln\u0131zca \u00fcst\u00fcn stat\u00fcye sahip olanlar bunun m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu biliyorlard\u0131; ve toplumsal d\u00fczen de\u011fi\u015fti\u011finde, sahip olduklar\u0131 g\u00fc\u00e7 ve ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n da ellerinden gidece\u011fini biliyorlar.<\/p>\n
Sakin olmak, tekneyi devirmemek i\u00e7in temkinli olmam\u0131z\u0131 gerektiren sebepler var. Bir\u00e7ok insan\u0131n huzur ve konforu tehlikeye girebilir. Adaletsizli\u011fe isyan edilmesinin ard\u0131ndan, adaletsizli\u011fe dair zihinsel ve ahl\u00e2ki de\u011fi\u015fimin maliyeti genellikle \u00e7ok y\u00fcksektir.<\/p>\n
Mahabharata\u2019n\u0131n son s\u00f6zleri \u015f\u00f6yle: \u201cUla\u015f\u0131m imk\u00e2n\u0131m\u0131n \u00f6tesindeki bir hedefe eri\u015fmem.\u201d \u0130nsana ait olan adalet fikri, muhtemelen insan eri\u015fiminin \u00f6tesinde bir hedef. Var olamayan \u015feyleri icat etmede olduk\u00e7a ba\u015far\u0131l\u0131y\u0131z\u2026<\/p>\n
Belki de \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe, insan eliyle yarat\u0131lan kurumlar yoluyla ula\u015f\u0131lamaz; \u00f6te yandan, ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 olmayan zihin ya da ruh kalitesi, bizlere sunulmu\u015f bir l\u00fctuftur. Benim sorunum, i\u015f ve ya\u015fam ko\u015fullar\u0131ndaki k\u00f6t\u00fcle\u015fmenin, bu l\u00fctfu eri\u015filemez hale getiren kurumsal adaletsizlikleri de te\u015fvik etmesi. A\u00e7l\u0131ktan \u00f6len, \u015fiddete maruz kalan ya da bir yang\u0131n bombas\u0131yla hayat\u0131 sona eren iki ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocu\u011fun, kelimenin anlayabildi\u011fim her anlam\u0131yla, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ya da \u015fefkate ula\u015fmas\u0131na izin verilmiyor. Ki\u015fisel \u00e7abalar\u0131m\u0131zla sadece kusurlu bir adalete ve s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ula\u015fabiliyoruz. Hi\u00e7 yoktan iyidir tabi! \u00d6zg\u00fcr kalan k\u00f6lenin, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck a\u015fk\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131lal\u0131m; \u015fairane bir c\u00fcmle\u2026<\/p>\n
Adaletsizli\u011fin reddinden, adaletsizli\u011fin kabul\u00fcne ge\u00e7ilmesi yap\u0131lmamas\u0131 gereken bir \u015fey. Sizin g\u00f6zlerinizin g\u00f6rd\u00fcklerini onlar da g\u00f6rd\u00fcler. Bir kez adaletsizli\u011fi g\u00f6rd\u00fckten sonra, asla zulme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p aptalca zalimi savunamazs\u0131n. Bu durumda, sadak\u00e2t ihanetin ta kendisidir. \u015eu andan itibaren, direnmiyorsan, i\u015fbirlik\u00e7isin. Ancak savunma ve sald\u0131r\u0131 hatt\u0131n\u0131n ortas\u0131nda bir b\u00f6lge, esnek bir direni\u015f zemini, de\u011fi\u015fim i\u00e7in a\u00e7\u0131lan bir alan var. Bulmas\u0131 ya da ya\u015famas\u0131 kolay bir yer de\u011fil.<\/p>\n
\u0130ktidar yaln\u0131zca \u00e7\u00fcr\u00fcmeye yol a\u00e7maz, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k da yarat\u0131r. \u00c7aba, y\u0131k\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Hi\u00e7bir \u015fey in\u015fa edilemez. Toplumlar \u015fiddetle ya da \u015fiddetsiz de\u011fi\u015firler. Ba\u015ftan yaratmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130n\u015fa etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7eki\u00e7, \u00e7ivi, testereyle de\u011fil; e\u011fitimle, d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi \u00f6\u011frenerek, yeni beceriler edinerek in\u015fa edebiliriz.<\/p>\n
Hen\u00fcz icat edilmemi\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015famak istedi\u011fi yuvay\u0131 in\u015fa etmek i\u00e7in, icat etmemiz gereken ara\u00e7lar m\u0131 var? Elimizdekilerle devam edebilir miyiz; yoksa bildi\u011fimiz \u015feyler, bilmemiz gerekenleri \u00f6\u011frenmemizi engelliyor mu? Tenleri renkli insanlar\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n, fakirlerin \u00f6\u011frenmek ve \u00f6\u011fretmek zorunda oldu\u011fu \u015feyleri \u00f6\u011frenme ve ihtiyac\u0131m\u0131z olan bilinci edinmek i\u00e7in, beyazlar\u0131n, erkeklerin ve g\u00fc\u00e7l\u00fclerin t\u00fcm bilgilerini bir kenara atmal\u0131 m\u0131y\u0131z?<\/p>\n
Benim i\u00e7in \u00f6nemli olan husus, iyiye gidi\u015f konusunda herhangi bir umut vermek de\u011fil; hay\u00e2l edilmi\u015f ama ikna edici bir alternatif ger\u00e7eklik sunarak, kendimin ve okuyucunun akl\u0131ndan, \u015fu an ya\u015fad\u0131\u011f\u0131ma benzer tembel ve \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bu al\u0131\u015fkanl\u0131ktan s\u0131yr\u0131lmak. Bu, insan\u0131n ya\u015fayabilmesinin tek yoludur. Haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131 olan kurumlar\u0131n sorgulanmaks\u0131z\u0131n s\u00fcr\u00fcp gitmesine imk\u00e2n veren, i\u015fte bu tembelliktir.<\/p>\n
Fantezi ve bilimkurgu kavramlar\u0131, okuyucunun i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek d\u00fcnyaya alternatifler sunar. Gen\u00e7ler genel olarak bu t\u00fcr hikayeleri sever; \u00e7\u00fcnk\u00fc heyecan ve tecr\u00fcbe iste\u011fiyle alternatifleri, olas\u0131l\u0131klar\u0131, de\u011fi\u015fimi arzu ederler. Ger\u00e7ek de\u011fi\u015fimin hay\u00e2linden dahi korkan yeti\u015fkinlerin \u00e7o\u011fu, yarat\u0131c\u0131 edebiyat\u0131 reddeder; \u00e7oktand\u0131r bildiklerinin d\u0131\u015f\u0131ndaki hi\u00e7bir \u015feyi g\u00f6rmemeyi ya da bildiklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye devam etmeyi tercih ederler.<\/p>\n
Hay\u00e2l g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131, s\u00fcregelen hayattan \u00e7\u0131kar sa\u011flayanlar i\u00e7in tehlikelidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc mevcut ger\u00e7ekli\u011fin kal\u0131c\u0131, evrensel ya da gerekli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ihtimali vard\u0131r. Hay\u00e2l g\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131rl\u0131 ve ger\u00e7ek bir etkiye sahip olsa da mevcut kurumlar\u0131 sorgulamay\u0131 ama\u00e7layan bu d\u00fc\u015fsel edebiyat da iktidar\u0131n kontrol\u00fc alt\u0131nda. Hikaye anlatanlar, ger\u00e7e\u011fi anlamal\u0131lar.<\/p>\n
Adaleti hay\u00e2l edemezsek, sebep oldu\u011fumuz adaletsizlikleri de kavrayamay\u0131z. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmezsek \u00f6zg\u00fcr olamay\u0131z; bunlara eri\u015filebileceklerini hay\u00e2l etme \u015fans\u0131 bile olmayan insanlar\u0131n adalet ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ula\u015fmas\u0131n\u0131 talep edemeyiz.<\/p>\n
KAYNAK: Gazete Duvar
\n\u00c7EV\u0130REN: Tarkan Tufan<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nsan, mevcut hayat\u0131 sorgulamaks\u0131z\u0131n adalet ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yolunda bir ad\u0131m dahi ileri gidemez. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyan\u0131n \u00fczerine kuruldu\u011fu tahakk\u00fcm ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in, \u00f6ncelikle adaleti ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hay\u00e2l etmeliyiz. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u00fclke (ABD) bir devrimle bir araya gelmi\u015fti ve \u015fimdi bir ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan neredeyse da\u011f\u0131lm\u0131\u015f durumda. \u0130lk devrim, karma\u015f\u0131k, aptalca ama k\u0131smen sosyal ve ekonomik<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1040,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[147,41,30],"tags":[],"class_list":["post-1039","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ceviriler","category-manset","category-secme-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1039"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2687,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1039\/revisions\/2687"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1040"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ogrencifaaliyeti.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}